Birleşmiş Milletler Türkiye Mukim Koordinatörü Dr. Babatunde Ahonsi, 8-9 Mayıs 2026 tarihlerinde Hatay’da düzenlenen “Türkiye’nin COP31’e Giden Yolu: Dirençli Şehirler Programı'nda yaptığı konuşmada, “Kentsel dirençlilik, küresel ölçekte en maliyet etkin iklim yatırımlarından biridir” dedi. Ahonsi, Türkiye’nin 2026 yılında Antalya’da ev sahipliği yapacağı COP31 öncesinde iklim dirençli kentsel dönüşümün ele alındığı ve bakanlar, uluslararası kuruluşlar ile kalkınma ortaklarını bir araya getiren “Asrın Felaketinden Sürdürülebilir Şehirlerin İnşasına” başlıklı Yüksek Düzey Özel Oturum’da konuştu.Program, hükümet temsilcileri, yerel yönetimler, uluslararası kuruluşlar, finans kuruluşları, akademisyenler ve sivil toplum temsilcilerini dirençli, kapsayıcı ve düşük karbonlu kentleşme modellerini ele almak üzere bir araya getirdi. COP31’in “Diyalog – Uzlaşı – Eylem” vizyonu doğrultusunda düzenlenen etkinlikte, şehirlerin artan iklim ve afet risklerine karşı dayanıklılığını güçlendirecek iş birliği ve uygulanabilir çözümler ön plana çıktı.COP31 Başkanı ve Türkiye Cumhuriyeti Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum dirençli şehirlerin uluslararası iklim gündeminin temel başlıklarından biri haline gelmesi gerektiğini vurguladı. “Dirençli şehirlerin desteklenmesini COP31’de küresel iklim gündeminin ana önceliklerinden biri haline getirmeyi hedefliyoruz” diyen Kurum, yeşil bina standartlarının, dirençli altyapının ve iklim finansmanı mekanizmalarının güçlendirilmesinin önemine dikkat çekti.Kurum ayrıca iklim değişikliğinin artık yalnızca çevresel bir mesele olmadığını, insan güvenliğini, ekonomileri ve günlük yaşamı doğrudan etkileyen küresel bir sorun haline geldiğini ifade etti. Deprem bölgesindeki yeniden inşa çalışmalarına değinen Kurum, Türkiye’nin enerji verimliliği, sürdürülebilirlik, Sıfır Atık yaklaşımı ve iklim dirençli şehir planlaması temelinde ilerlediğini belirtti.Konuşmasında şehirlerin “risk, kırılganlık ve fırsatın kesişim noktasında” bulunduğunu ifade eden Ahonsi, yerelde uygulanabilir ve finansmanı mümkün iklim çözümlerine ihtiyaç olduğunu söyledi. Ahonsi, Şubat 2023 depremlerinin ardından yürütülen toparlanma ve yeniden inşa çalışmalarının, uzun vadeli dirençliliği güçlendirirken iklim eylemini hızlandırmak için önemli bir fırsat sunduğunu vurguladı.Ahonsi ayrıca dirençli şehir dönüşümünün “tüm hükümetin, tüm toplumun ve tüm BM sisteminin” ortak yaklaşımını gerektirdiğini belirterek, ulusal ve yerel yönetimler, toplumlar, özel sektör ve uluslararası ortaklar arasında daha güçlü koordinasyon çağrısında bulundu.BM Mukim Koordinatörü ayrıca “Enerji Verimliliği: Verimlilikten Sürdürülebilirliğe – Şehirlerde Enerji Dönüşümü” paneline de katılarak, afet sonrası yeniden inşa süreçlerinin net sıfır şehirler hedefi doğrultusunda nasıl kritik bir hızlandırıcı rol oynayabileceğine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Ahonsi, Türkiye’nin deprem bölgesindeki toparlanma deneyiminden çıkarılan derslerin bu dönüşüm açısından önemli olduğunu ifade etti.Hatay’daki program kapsamında uyum, dirençli altyapı, enerji dönüşümü ve düşük karbonlu şehirler başlıklarında tematik oturumlar düzenlendi. Sürdürülebilir ulaşım ve yenilenebilir enerji entegrasyonundan afetlere dayanıklı altyapı ve iklim duyarlı şehir yönetimine kadar birçok konu ele alındı.Forum, BM-Habitat İcra Direktörü Anacláudia Rossbach’ın da aralarında bulunduğu üst düzey BM temsilcilerini bir araya getirdi. Rossbach, Türkiye’nin deprem sonrası toparlanma çalışmalarını dirençlilik ve büyük ölçekli yeniden inşa açısından önemli bir küresel örnek olarak değerlendirdi.Foruma ayrıca Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA), Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), Birleşmiş Milletler Afet Risk Azaltma Ofisi (UNDRR), Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu (UNECE) ve Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nden (UNFCCC) temsilcileri bir araya getirerek, iklim dirençli kentsel dönüşüm için eşgüdümlü çok taraflı eylemin önemini ortaya koydu.Etkinlik, katılımcı ülkelerin iklim dirençli kentsel dönüşümü ilerletme, karma ve iklim finansmanı araçlarıyla yatırımları artırma, şehirlerde enerji dönüşümünü hızlandırma ve doğa temelli çözümleri teşvik etme taahhüdünde bulunduğu Hatay Deklarasyonu’nun kabul edilmesiyle sona erdi. Deklarasyonda “politikadan uygulamaya, toparlanmadan dönüşüme ve küresel taahhütlerden yerel eyleme geçiş” çağrısı yapılırken, metnin Mayıs 2026’da Bakü’de düzenlenecek 13. Dünya Kent Forumu’na (WUF13) ve Kasım 2026’da Antalya’da gerçekleştirilecek COP31’e resmi katkı olarak sunulacağı belirtildi.

Birleşmiş Milletler Türkiye Mukim Koordinatörü Babatunde Ahonsi, İstanbul Uluslararası Su Forumu’nda bir araya gelen küresel liderlere hitaben yaptığı konuşmada, “Doğru yolda değiliz” uyarısında bulunarak, Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına ulaşabilmek için su verimliliği konusunda acil ve ölçeklendirilmiş küresel eylem çağrısında bulundu.İstanbul Uluslararası Su Forumu kapsamında düzenlenen su verimliliği konulu üst düzey panelde konuşan Ahonsi, Temiz Su ve Sanitasyon Amaçlı Sürdürülebilir Kalkınma Amacı olan SKA 6’ya yönelik ilerlemenin, 2030 hedeflerine ulaşılabilmesi için altı kat hızlandırılması gerektiğini vurguladı. Ahonsi, özellikle Akdeniz gibi iklim değişikliğinden yoğun şekilde etkilenen bölgelerde su stresinin giderek daha acil bir sorun haline geldiğine dikkat çekti.Panel; üst düzey kamu yetkililerini, Birleşmiş Milletler temsilcilerini ve uluslararası uzmanları bir araya getirerek su verimliliğinin iklim direnci, sürdürülebilir kalkınma ve ekonomik istikrar açısından oynadığı rolü ele aldı.Oturumun açılışında konuşan Tarım ve Orman Bakan Yardımcısı Ebubekir Gizligider, suyun artık yalnızca bir doğal kaynak değil; gıda güvenliği, enerji sistemleri, halk sağlığı ve ekosistemlerin temel dayanaklarından biri olduğunu belirtti. Gizligider, daha güçlü politika uygulama araçlarına, döngüsel yaklaşımlara ve sektörler arası koordinasyona ihtiyaç duyulduğunu ifade etti.Katılımcılar, su verimliliğinin iklim değişikliğiyle mücadelede ve sürdürülebilir kalkınmanın ilerletilmesinde en güçlü araçlardan biri olduğu konusunda görüş birliğine vardı. “Daha az suyla daha fazla değer üretmenin”, su, gıda, enerji ve ekosistemler arasındaki bağlantıyı merkeze alan geleceğin politikalarının temelinde yer alması gerektiği vurgulandı.Ahonsi ayrıca, SKA 12 ile bağlantılı daha geniş bir “tüketim krizine” dikkat çekerek, sürdürülebilir olmayan üretim ve tüketim modellerinin su kıtlığını derinleştirdiğini söyledi. Su yönetiminde arz odaklı yaklaşımdan talep yönetimine geçilmesi gerektiğini belirten Ahonsi, yeniden kullanım, geri dönüşüm ve geri kazanım uygulamalarıyla döngüselliğin su yönetiminin merkezine yerleştirilmesi çağrısında bulundu.Panel boyunca konuşmacılar, su verimliliğinin artık yalnızca teknik bir konu olmadığını; entegre çözümler gerektiren sistemsel bir mesele haline geldiğini vurguladı.Viorel Gutu, tatlı su kaynaklarının büyük bölümünün kullanıldığı tarım sektöründe su kullanımının iyileştirilmesi için altyapı, inovasyon, iklim uyumu ve yönetişim alanlarında koordineli yatırımlar gerektiğini ifade etti.Zehra Zümrüt Selçuk ise kurumsal kapasite, güvenilir veri ve ortak göstergelerin önemine dikkat çekerek, özellikle İslam İşbirliği Teşkilatı ülkelerinde suya olan talebin artmaya devam ettiğini ve su kaynaklarının eşitsiz dağıldığını belirtti.Joan Borrell, verimliliği “hedeflerle gerçeklik arasındaki köprü” olarak tanımlayarak, mevcut çözümlerin ölçeklenebilmesi için daha güçlü siyasi irade, finansman ve iş birliği gerektiğini vurguladı.Yerel düzeyde yürütülen çalışmalar da dönüşümün kritik unsurlarından biri olarak öne çıktı. Fatma Şahin, Gaziantep’in hızlı nüfus artışı, sanayi talebi, deprem ve yerinden edilme gibi çok katmanlı krizler karşısında dayanıklılığını nasıl güçlendirdiğini paylaştı. Şahin, altyapı yatırımları, su kayıplarının azaltılması ve veri temelli planlama sayesinde kentin arıtma kapasitesini önemli ölçüde artırdığını ve daha az suyla daha fazla değer üretmeye odaklandığını belirtti.Ulusal düzeyde ise Afire Sever, Türkiye’nin havza bazlı planlama, su açığı bulunan alanların belirlenmesi ve sektörler arası hedefli uygulamalarla yürüttüğü su verimliliği seferberliğini anlattı. Farkındalık kampanyaları ve sanayiye yönelik rehberlerin de bu süreci desteklediğini ifade etti.İnovasyon ve dijital dönüşüm de çözümün temel unsurları arasında gösterildi. Alain Meyssonnier, öngörü modelleri ve gerçek zamanlı izleme sistemlerinin su kayıplarını azaltmadaki rolüne dikkat çekerek, entegre veri yönetişimi sistemlerinin önemini vurguladı.Konuşmacılar ayrıca su, atık ve tüketim modelleri arasındaki güçlü bağlantılara dikkat çekti. Lara van Druten, özellikle gıda ve tekstil sektörlerinin su kaynakları üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu belirterek döngüsel ekonomi yaklaşımlarının önemini vurguladı.Tartışmalar boyunca öne çıkan ortak mesaj, su verimliliğinin iklim eylemi ve sürdürülebilir kalkınmanın temel unsurlarından biri olarak tüm sektörlere ve yönetişim seviyelerine entegre edilmesi gerektiği oldu.Katılımcılar, 2026 BM Su Konferansı ve Türkiye’nin ev sahipliği yapacağı COP31’e giden süreçte, su verimliliğinin yeşil dönüşüm için en hızlı ve maliyet etkin çözümlerden biri olduğunu vurguladı.“Ölçemediğimizi yönetemeyiz” diyen Ahonsi, 2030 hedeflerine yönelik gerçek ilerlemenin sağlanabilmesi için ölçülebilir, doğrulanabilir ve ölçeklenebilir çözümlere ihtiyaç olduğunu belirtti.Forum, diyaloğun uygulamaya dönüşmesi çağrısıyla sona erdi. Katılımcılar; daha güçlü yönetişim, artırılmış yatırımlar ve sürdürülebilir siyasi kararlılığın, hedeflerin somut etkiye dönüşmesi açısından kritik önemde olduğu konusunda mutabık kaldı.Küresel ölçekte su stresi giderek artarken, İstanbul’dan verilen mesaj netti: Su verimliliği yalnızca çözümün bir parçası değil; daha dirençli ve sürdürülebilir bir geleceğin temelidir.

BM Türkiye Mukim Koordinatörü Dr. Babatunde Ahonsi Hacettepe Üniversitesi Model Birleşmiş Milletler Konferansı’nın (HUMUN 2026) açılışında “Model Birleşmiş Milletler’e (MUN) katılmayı seçerek, dünyada yaşanan tüm zorluklara rağmen her şeyin daha iyiye gidebileceğine hâlâ inandığınızı ve Birleşmiş Milletler’in (BM) barışı ilerletmek ve insanlık için daha iyisini yapmak üzere ülkelerin bir araya geldiği bir platform olmaya devam ettiğini gösteriyorsunuz,” dedi.Konferans, Türkiye’nin dört bir yanından ve uluslararası katılımcılar da dahil olmak üzere yaklaşık 1.000 lise ve üniversite öğrencisini bir araya getirerek HUMUN 2026’yı Türkiye’de düzenlenen en büyük Model Birleşmiş Milletler konferansı haline getirdi. Açılış konuşmasını yapan Dr. Ahonsi, organizasyon ekibini ve katılımcıları tebrik ederek, küresel belirsizliklerin arttığı bir dönemde diyalog, iş birliği ve çok taraflılığın önemine dikkat çekti ve gençlerin daha kapsayıcı ve sürdürülebilir bir geleceğin şekillendirilmesindeki kritik rolünü vurguladı.Dr. Ahonsi, artan küresel belirsizlik ortamında diyalog, iş birliği ve çok taraflılığın önemini vurguladı. Öğrencilere hitaben gençlerin geleceği şekillendirme ve uluslararası iş birliğini sürdürmedeki kritik rolünün altını çizdi.“Burada sadece bir konferansa katılan kişiler değilsiniz. Çok taraflılığın soyut bir kavram değil, hâlâ ona inanan insanlar tarafından yaşatılan canlı bir fikir olduğunu hatırlatıyorsunuz” dedi.Dr. Ahonsi “Dünyanın daha fazla gürültüye değil, daha fazla anlayışa ihtiyacı var. Diplomasi, tartışmaları kazanmak değil, birlikte ortak bir yol bulmaktır. Burada bulunarak diyaloğun hâlâ mümkün olduğunu ve önemli olduğunu gösteriyorsunuz,” diye ekledi. Açılış töreninin ardından, Hacettepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğretim üyesi ve MUN topluluğu danışmanı Dr. Azer Sumbas moderatörlüğünde COP31 ve iklim eylemi üzerine üst düzey bir panel düzenlendi. Panelde BM Türkiye Mukim Koordinatörü Dr. Babatunde Ahonsi’nin yanı sıra, Azerbaycan Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı Uluslararası Güvenlik Dairesi Başkanı ve COP29 Başmüzakereci Yardımcısı Sayın Samir Becanov ile Türkiye Cumhuriyeti Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı İklim Değişikliği Başkanlığı Başkan Yardımcısı Sayın Orhan Solak yer aldı.Paneldeki tartışmalarda Dr. Ahonsi, COP31’in iklim eylemini doğrudan Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (SKA’lar) ile ilişkilendiren bir uygulama platformu olarak görülmesi gerektiğini vurguladı.“COP31’i SKA’lardan ayrı düşünemeyiz. BM olarak bizim bakış açımıza göre COP'lar, sürdürülebilir kalkınmaya yönelik 2030 Gündemi’ni ilerletmek için bir platform. Çünkü SKA amaçlarından biri olan İklim Eylemi, yoksulluğun azaltılması, gıda güvenliği, düşük karbonlu sanayileşme, sağlık, enerji ve ekonomik dayanıklılık ile doğrudan bağlantılıdır,” dedi.Ahonsi ayrıca Ebola, SARS, Zika ve COVID-19 gibi zoonotik hastalıkların artan tehdidine dikkat çekerek, çevresel bozulma ve ekosistemlerin tahribatının küresel sağlık risklerini artırdığını ve entegre çözümlere duyulan acil ihtiyacı ortaya koyduğunu belirtti.Gençlerin iklim eylemindeki rolüne dikkat çeken Dr. Ahonsi, katılımcıları çözüm üretme süreçlerine aktif olarak katılmaya çağırdı. Küresel iklim yönetişiminde gençlerin artan rolüne işaret ederek, Avustralya’dan COP31 Gençlik İklim Şampiyonu Sally Higgins ile Türkiye’den COP31 İklim Yüksek Düzey Şampiyonu Samed Ağırbaş’ın bu rolün somut örnekleri olduğunu belirtti. Öğrencileri yenilikçi çözümlerin bir parçası olmaya, bu çözümleri kendi topluluklarında denemeye ve döngüsel ekonomi ile sıfır atık gibi sürdürülebilir yaşam tarzlarını benimsemeye teşvik etti.Mukim Koordinatör “Gelişen yeniliklerin bir parçası olun. Görmek istediğiniz değişimin kendisi olun,” diye öğrencilere seslendi. COP29 Başmüzakereci Yardımcısı Samir Becanov, COP29’un önemli sonuçlarına değinerek, İklim Finansmanına İlişkin Yeni Kolektif Sayısallaştırılmış Hedef üzerinde varılan anlaşmayı dönüm noktası niteliğinde bir başarı olarak nitelendirdi. Ayrıca Paris Anlaşması’nın 6. maddesi kapsamında uluslararası karbon piyasalarının tam olarak işler hale getirilmesi için gerekli uygulama rehberlerinin tamamlanmasını önemli bir teknik ilerleme olarak vurguladı. Bakü’de 50’den fazla kararın alındığını belirten Becanov, her COP’un bir öncekine dayanarak ilerlediğini ve COP30’un da COP29 kararları üzerine inşa edildiğini ifade etti.Orhan Solak ise Türkiye’nin COP31’e ev sahipliği yapma motivasyonunun küresel uygulama açığını kapatmak olduğunu vurgulayarak, “COP31 bir dönüm noktası olacak,” dedi ve Türkiye’nin kendisini bölgesel ve küresel ölçekte bir iklim eylemi merkezi olarak konumlandırmayı hedeflediğini belirtti.Solak, sürdürülebilir ve iklim dirençli tarım uygulamalarının yaygınlaştırılması, gıda güvenliğinin güçlendirilmesi, küçük ölçekli çiftçilerin desteklenmesi ve su kıtlığı ile kuraklık risklerinin ele alınmasının Türkiye’nin öncelikleri arasında yer aldığını ifade etti. Bu zorlukların, dünyanın iklim değişikliğine en hassas bölgelerinden biri olan Akdeniz Havzası’nda yer alan Türkiye için özellikle kritik olduğunun altını çizdi.Gençlerin sürece katılımının önemine dikkat çeken Solak, gençlerin COP31’in belirleyici unsurlarından biri olacağını ve Türkiye’nin genç iklim elçilerinin bu süreçte aktif rol üstleneceğini belirtti. Türkiye’nin gençleri iklim eyleminde eşit ve aktif ortaklar olarak gördüğünü vurguladı.HUMUN 2026, önümüzdeki günlerde iklim müzakerelerinden dijital yönetişime, insan haklarından uluslararası güvenliğe kadar uzanan küresel konularda simülasyonlar ve tartışmalarla devam edecek; genç katılımcılara karmaşık küresel meselelerle etkileşim kurma ve geleceğin liderleri için gerekli becerileri geliştirme fırsatı sunacak. 

Birleşmiş Milletler’in onuncu Genel Sekreteri’nin seçimi için süreç resmen başladı. Ocak 2027’de göreve başlayacak yeni liderin, küresel diplomasinin yönünü, krizlere verilen yanıtları ve çok taraflı sistemin geleceğini şekillendirmesi bekleniyor.Neden önemli?Seçim süreci, uluslararası toplumun gündeminde önemli soruları da beraberinde getiriyor:Yeni Genel Sekreter hangi ülkeden olacak?BM tarihinde ilk kez bir kadın lider seçilecek mi?Güvenlik Konseyi’nin daimi üyeleri, artan küresel gerilimler ortamında uzlaşı sağlayabilecek mi?Genel Sekreterin rolüGenel Sekreter, Birleşmiş Milletler’in en üst düzey idari yetkilisi ve baş diplomatı olarak:BM Sekretaryasını ve küresel operasyonları yönetir,Uluslararası barışı tehdit eden konuları Güvenlik Konseyi’nin gündemine taşır,Arabulucu, savunucu ve küresel krizlerde kamuoyunun sesi olarak hareket eder,Üye Devletlerin aldığı kararların uygulanmasını sağlar.Takvim nasıl işleyecek?Mevcut Genel Sekreter António Guterres’in görev süresi 31 Aralık 2026’da sona eriyor. Yeni liderin 1 Ocak 2027’de göreve başlaması bekleniyor.Süreç şu şekilde ilerliyor:Kasım 2025: Üye Devletlerden aday göstermeleri istendi1 Nisan 2026: Adaylıklar için son tarihti21–22 Nisan 2026: Adaylar, Üye Devletler ve sivil toplum tarafından “etkileşimli diyaloglar” kapsamında kendilerini ifade ediyorlarTemmuz 2026 sonu: Güvenlik Konseyi adayları kapalı oturumda değerlendiriyor2026 sonu: Genel Kurul atamayı resmileştiriyorUygulamada nihai karar genellikle Ağustos–Ekim ayları arasında netleşiyor.Adaylar kimler?Şu ana kadar dört aday resmen gösterildi:Michelle Bachelet (Şili)Rafael Grossi (Arjantin)Rebeca Grynspan (Kosta Rika)Macky Sall (Senegal)Adaylar genellikle diplomatlar, eski başbakanlar, BM içinden isimler ve üst düzey uluslararası figürler arasından seçiliyor.Süreç nasıl işliyor?Genel Sekreter, BM Şartı’nın 97'inci maddesi uyarınca, Güvenlik Konseyi’nin tavsiyesi üzerine 193 üyeli Genel Kurul tarafından atanıyor.Bir adayın seçilebilmesi için:Güvenlik Konseyi’nde çoğunluk desteği alması,Daimi üyelerden (Çin, Fransa, Rusya, Birleşik Krallık, ABD) herhangi birinin vetosuna takılmaması gerekiyor.Konsey içinde yapılan gayriresmî “deneme oylamaları”, adayların destek durumunu ölçmek için kritik rol oynuyor.Bölgesel ve siyasi dengelerResmî bir bölgesel kota bulunmamakla birlikte, bazı çevreler Latin Amerika’nın sırasının geldiğini savunuyor. Bu da mevcut adayların çoğunun bu bölgeden gelmesini açıklıyor.Ayrıca Güvenlik Konseyi’nin beş daimi üyesinin vatandaşları aday gösterilmiyor.İlk kadın Genel Sekreter mümkün mü?BM’nin kuruluşundan bu yana geçen 80 yılda dokuz Genel Sekreter görev yaptı, ancak hiçbiri kadın olmadı.Üye Devletler kadın aday göstermeye teşvik edilse de, cinsiyet resmî bir seçim kriteri değil. Nihai karar yine büyük ölçüde Güvenlik Konseyi’ndeki siyasi dengelere bağlı.Zorlu bir diplomatik süreçGazze, Ukrayna ve İran gibi krizlerde Güvenlik Konseyi içinde yaşanan görüş ayrılıkları, daimi üyeler arasında uzlaşı sağlamanın ne kadar zor olabileceğini gösteriyor.Bu nedenle yeni Genel Sekreterin seçimi, sadece bir liderlik değişimi değil, aynı zamanda çok taraflı sistemin geleceği açısından kritik bir sınav olarak görülüyor.Önceki Genel SekreterlerYeni lider, aralarında Kofi Annan ve Ban Ki-moon gibi isimlerin bulunduğu dokuz Genel Sekreterin ardından göreve gelecek.Birleşmiş Milletler’in ilk Genel Sekreteri Norveçli Trygve Lie olmuştu.Yeni Genel Sekreterin kim olacağı, yalnızca Birleşmiş Milletler’in değil, küresel yönetişimin geleceğini de belirleyecek önemli bir dönüm noktası olacak.