Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres, Ramazan ayı dayanışma ziyareti kapsamında Türkiye’ye geldi. Genel Sekreter, ziyareti sırasında Atatürk Uluslararası Barış Ödülü’nü kabul edecek ve insani konular, bölgesel gelişmeler ile Birleşmiş Milletler ile Türkiye arasındaki ortaklığa ilişkin görüşmeler gerçekleştirecek.Başkent Ankara’daki ziyareti sırasında Genel Sekreter, dünyanın karşı karşıya olduğu büyük zorluklar ve yaygın acıların yaşandığı bir dönemde, Atatürk Uluslararası Barış Ödülü’nü Birleşmiş Milletler personeli adına kabul edecek. Genel Sekreter ayrıca Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile görüşmeler yapacak. Bu görüşmelerde Birleşmiş Milletler ile Türkiye arasındaki iş birliği ile Orta Doğu’daki devam eden kriz de dahil olmak üzere bölgedeki gelişmelerin ele alınması bekleniyor.Bu ziyaret, Guterres’in her yıl gerçekleştirdiği Ramazan dayanışma ziyaretinin de bir parçası. Bu ziyaretler, Müslüman topluluklarla dayanışmayı ifade etmek ve insani konulara dikkat çekmek amacıyla gerçekleştiriliyor. Genel Sekreter, Türkiye’ye varışında Türkiye Cumhuriyeti hükümet yetkilileri ve Birleşmiş Milletler Türkiye Mukim Koordinatörü Babatunde Ahonsi tarafından karşılandı.Ziyaret kapsamında Genel Sekreter, mültecilere destek veren sivil toplum kuruluşlarının temsilcileriyle bir araya gelecek ve Ankara İl Göç İdaresi Müdürlüğü’nü ziyaret edecek.Genel Sekreter’in ziyareti, Türkiye ve Türk halkının mültecilere ev sahipliği konusundaki cömertliğine dikkat çekmeyi amaçlıyor. Guterres, önce Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiseri, ardından Genel Sekreter olarak görev yaptığı yıllarda Türkiye’nin şiddet ve zulümden kaçan milyonlarca insana kapılarını açtığına yakından tanıklık etti.Genel Sekreter’in sivil toplum kuruluşlarıyla yapacağı temaslarda, bu kuruluşların mültecilerin korunması ve hizmetlere erişimlerinin sağlanmasındaki önemli ve tamamlayıcı rolünü vurgulaması bekleniyor. Genel Sekreter, ziyareti sırasında bir iftar yemeğine de katılacak.

Türkiye’deki Birleşmiş Milletler Ülke Ekibi (UNCT) ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu, COP31 öncesinde iklim eylemini hızlandırmaya yönelik öncelikli girişimleri belirlemek ve iş birliğini güçlendirmek amacıyla Ankara’da bir koordinasyon yuvarlak masa toplantısı gerçekleştirdi.BM Türkiye Mukim Koordinatörlüğü Ofisi ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu tarafından ortaklaşa düzenlenen toplantı; ilgili bakanlıklardan üst düzey temsilcileri, Türkiye’deki Birleşmiş Milletler ajanslarının temsilcileri, BM Türkiye COP31 Görev Gücü üyelerini ve Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu'nun ekibini bir araya getirdi. Toplantıda sıfır atık, döngüsel ekonomi, gıda sistemlerinin dönüşümü ve kapsayıcı iklim eylemi gibi alanlarda ortak çalışmalar için fırsatlar ele alındı.Toplantının açılışında konuşan BM Türkiye Mukim Koordinatörü Dr. Babatunde Ahonsi, küresel iklim hedeflerinin somut sonuçlara dönüştürülmesinin önemine dikkat çekti.Ahonsi “Paris Anlaşması’nın kabulünden on yıl sonra, küresel iklim gündemi giderek uygulamaya, ölçeğe ve ölçülebilir etkiye odaklanıyor,” dedi. “COP31, insan odaklı iklim eylemini hızlandırmak ve hedefleri somut sonuçlara dönüştürmek için önemli bir fırsat sunuyor" diye konuştu.Dr. Ahonsi, Türkiye’deki Birleşmiş Milletler sisteminin bu çabayı BM’nin bütününü kapsayan bir yaklaşımla desteklemeye hazır olduğunu vurguladı. Bu yaklaşım; iklim politikası, sürdürülebilir finans, sanayide karbonsuzlaşma, dayanıklı tarım ve gıda sistemleri, afet risk azaltımı ve sürdürülebilir şehirler gibi alanlarda uzmanlığı bir araya getiriyor.COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş ise iklim eyleminde kapsayıcılığın ve geniş katılımın önemine dikkat çekti.“Bu COP herkesin COP’u olmalı,” diyen Ağırbaş, COP31’e giden süreçte gençlerin iklim eylemine katılımının temel önceliklerden biri olacağını vurguladı.Ağırbaş ayrıca, özellikle kırılgan gruplara odaklanan insan merkezli ve kapsayıcı iklim çözümlerinin geliştirilmesi için Birleşmiş Milletler sistemi ve diğer paydaşlarla yakın iş birliği içinde çalışmanın önemine değindi.COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu'nun öncelikleri arasında kapsayıcı ve insan odaklı iklim eyleminin ilerletilmesi, sıfır atık ve döngüsel ekonomi yaklaşımlarının teşvik edilmesi, gıda güvenliğinin güçlendirilmesi ve gençler ile kadınların iklim çözümlerine aktif katılımının sağlanması yer alıyor.Katılımcılar, BM ajanslarının COP31 sürecine entegrasyonunun güçlendirilmesine yönelik fırsatları ve sivil toplum ile diğer paydaşlarla iş birliğinin nasıl genişletilebileceğini ele aldı.Toplantıda ayrıca, döngüsel ekonomi çözümlerinin geliştirilmesinde ve COP31’e yönelik ivmenin artırılmasında önemli bir ortak olan Sıfır Atık Vakfının rolü vurgulandı. Bu kapsamda, Haziran ayında düzenlenmesi planlanan Sıfır Atık Forumunun COP31 hazırlıklarına katkı sağlayacak önemli bir platform olması bekleniyor.Yuvarlak masa toplantısı, COP31’e giden süreçte ortak girişimleri belirlemek ve iş birliği için bir yol haritası geliştirmek amacıyla COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu ekibi ile Türkiye’deki Birleşmiş Milletler sistemi arasında koordinasyonun sürdürülmesi konusunda görüş birliğiyle sona erdi.

Çatışmaların artmasıyla birlikte toplumsal cinsiyete dayalı şiddetin de yükseldiği bir dönemde, dünyanın dört bir yanındaki kadınlar ayrımcı yasalar nedeniyle adalete erişimde büyük bir boşlukla karşı karşıya kalıyor. UN Women Politika, Program ve Hükümetlerarası Bölüm Direktörü Sarah Hendriks, New York’ta gazetecilere yaptığı açıklamada şunları söyledi:“Dünya demokratik gerileme, artan çatışmalar, ekonomik baskılar ve daralan sivil alan gibi zorluklarla karşı karşıyayken, toplumsal cinsiyet eşitliğine karşı giderek daha örgütlü bir geri tepki ve kadın haklarında bir gerileme görüyoruz.”“Adalet sistemleri bu baskılardan bağımsız değildir; aslında onları yansıtır,” dedi.Ensuring and Strengthening Access to Justice for All Women and Girls (Tüm Kadınlar ve Kız Çocukları İçin Adalete Erişimin Sağlanması ve Güçlendirilmesi) başlıklı BM Genel Sekreteri raporu, bazı ülkelerde yasaların kadınların özgürlüklerini kısıtlayacak, seslerini susturacak ve istismarın cezasız kalmasına izin verecek şekilde yeniden şekillendirildiğini ortaya koyuyor. Raporda, kadınlar ve kız çocuklarının kendilerini koruması gereken sistemler tarafından yüzüstü bırakıldığını, bunun da onları istismar, adaletsizlik ve cezasızlık karşısında savunmasız kıldığı uyarısı yapılıyor. Toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik tepkiler ise giderek artıyor. Değişimin önündeki engellerRapora göre kadınlar ve kız çocuklarının adalete erişiminde adil sonuçların önüne geçen beş temel alan bulunuyor. İncelenen ülkelerin yaklaşık yüzde 70’inde kadınlar erkeklere kıyasla adalete erişimde daha büyük engellerle karşılaşıyor.Bu engeller şunları içeriyor:Ayrımcı hukuki çerçevelerToplumsal normlarYasalar ile uygulama arasındaki boşluklarDevletten bağımsız geleneksel adalet sistemleriÇatışma ortamlarıBu faktörler birlikte, eşitsizlikleri pekiştiriyor ve kadınlar için adaletin uygulanmasını engelliyor.Sonuç olarak, dünya genelinde kadınlar erkeklerin sahip olduğu hakların yalnızca yüzde 64’üne sahip. Ayrıca ülkelerin yüzde 54’ünde tecavüzün yasal tanımı rızaya dayalı bir çerçeveye sahip değil.Hendriks, “Gücün eşit olmadığı yerde adalet nadiren tarafsız işler. Toplumsal cinsiyet eşitliğinden geri adım atıldığı yer tam da burasıdır,” diye konuştu.Çatışmalar kadınları daha da savunmasız bırakıyorKadın hakları, küresel ölçekte artan çatışmalar nedeniyle daha da tehdit altında.2024 yılında 676 milyon kadın ve kız çocuğu ölümcül bir çatışmanın 50 kilometre yakınında yaşadı. Bu sayı 1990’lardan bu yana en yüksek seviyeyi temsil ediyor.Bunun sonucunda, çatışma bağlantılı cinsel şiddet ihlallerinde yüzde 87 artış kaydedildi.Reform: “Kadınlar tarafından, kadınlar için”“Çok sık şekilde cezasızlık hüküm sürüyor,” diyen Hendriks şöyle devam etti:“Adalet sistemi kadınlar ve kız çocukları için başarısız olduğunda, zarar tek bir hikâyenin ya da tek bir kadının hayatının çok ötesine geçer. Toplumda güven kaybolur, kamu güveni zedelenir ve adalet kurumları meşruiyetini yitirir."UN Women'a göre, dünyada hiçbir ülke kadınlar ve erkekler arasında tam yasal eşitliği henüz sağlayabilmiş değil.Bununla birlikte Hendriks, adalet sistemlerinin değişebileceğini ve dönüşebileceğini vurgulayarak şunu söyledi:“1970’ten bu yana aile hukukundaki reformlar sayesinde 600 milyondan fazla kadın ekonomik fırsatlara erişim kazanmıştır.”Hendirks, hükümetler için 2030 yılına kadar uygulanması önerilen sekiz tavsiyeden biri olarak, yargı reformlarının “kadınlar tarafından şekillendirilen ve kadınlar için tasarlanan” bir yaklaşımla gerçekleştirilmesi gerektiğini söyledi. Ayrıca bu alanda daha fazla kaynak ve kamu harcaması gerektiğini vurguladı.Hendriks ayrıca “Kadınlara ve kız çocuklarına yönelik şiddeti sona erdirmek için çalışan kuruluşların yaklaşık yüzde 90’ı temel hizmetlerde azalma yaşadıklarını bildiriyor. Yalnızca yüzde 5’i mevcut koşulları iki yıldan daha uzun süre sürdürebileceğine inanıyor" uyarısında bulundu. 

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri, 28 Şubat’ta BM Güvenlik Konseyi’nde yaptığı açıklamada, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik ortak saldırıları ile Tahran’ın bölgedeki çeşitli ülkelere yönelik misillemelerinin ardından, Orta Doğu’da çatışmaların daha fazla tırmanmasını önlemek için “her türlü çabanın gösterilmesi gerektiğini” vurguladı.António Guterres, gün içinde yaşananları uluslararası barış ve güvenlik için ciddi bir tehdit olarak nitelendirerek, uluslararası toplumu birleşmeye ve tüm bölgeyi “uçurumun kenarından geri çekmeye” çağırdı.Guterres, BM Antlaşması'nın (BM Şartı) ikinci maddesinin tüm üye devletlerin “uluslararası ilişkilerinde herhangi bir devletin toprak bütünlüğüne veya siyasi bağımsızlığına karşı güç kullanma tehdidinden ya da güç kullanımından kaçınmasını” öngördüğünü hatırlatarak, uluslararası hukuk ve uluslararası insani hukuka her zaman saygı gösterilmesi gerektiğini vurguladı.BM Genel Sekreteri, Orta Doğu’daki birçok ülkeyi içine çeken askeri eylemlerin, “dünyanın en kırılgan bölgesinde kimsenin kontrol edemeyeceği bir olaylar zincirini ateşleme riski taşıdığını” ifade etti.‘Müzakere masasına dönün’Genel Sekreter, kalıcı barışın ancak gerçek diyalog ve müzakereler de dahil olmak üzere barışçıl yollarla sağlanabileceğini yineledi ve İsrail ile ABD’nin ortak askeri operasyonunun, Umman’ın arabuluculuğunda ABD ile İran arasında yürütülen dolaylı görüşmelerin ardından gerçekleştiğini belirterek bunun diplomasi için bir fırsatın “heba edilmesi” anlamına geldiğini söyledi.Gerilimin azaltılması ve çatışmaların derhal sona erdirilmesi çağrısında bulunan Guterres, özellikle İran’ın nükleer programının geleceği konusunda tüm tarafları acilen müzakere masasına dönmeye davet etti.“Bütün üye devletleri, BM Şartı da dahil olmak üzere uluslararası hukuk kapsamındaki yükümlülüklerine sıkı sıkıya uymaya, uluslararası insani hukuk çerçevesinde sivilleri korumaya ve nükleer güvenliği sağlamaya çağırıyorum,” dedi.Fransa: ‘İran uluslararası yükümlülüklerine uymalı’Fransa temsilcisi Jérôme Bonnafont, İran’ın uluslararası yükümlülüklerine uyması gerektiğini belirterek, uluslararası hukuka bağlılığın “bölgede ve dünyada uzun vadeli güvenliğin şartı” olduğunu vurguladı.Bonnafont, İran’ın bir nükleer anlaşmaya varma fırsatını değerlendirmediğini, bunun yerine Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) ile iş birliğini azalttığını söyledi.Rusya: ‘Bir başka sebepsiz silahlı saldırı’Rusya’nın BM Daimî Temsilcisi Vassily Nebenzia, ABD ve İsrail’in saldırılarını “BM Şartı ve uluslararası hukukun ihlali niteliğinde, egemen ve bağımsız bir üye devlete karşı bir başka sebepsiz silahlı saldırı” olarak nitelendirdi.Bu “sorumsuz adımın” bölgede keskin bir tırmanışa yol açtığını belirterek bunu “diplomasiye ihanet” olarak tanımladı.Çin: İran’ın toprak bütünlüğüne saygı gösterilmeliÇin’in BM Daimî Temsilcisi Fu Cong, ABD ve İsrail’in saldırılarını “pervasız” olarak nitelendirerek, uluslararası anlaşmazlıkların güç tehdidiyle çözülmesini kınadı ve İran’ın ve bölgedeki diğer ülkelerin “egemenliği, güvenliği ve toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesi” çağrısında bulundu.Saldırılarda çok sayıda sivilin hayatını kaybetmesinden üzüntü duyduğunu ifade eden Fu, tüm tarafları uluslararası hukuk kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmeye ve askeri eylemleri derhal durdurmaya çağırdı.ABD ile İran arasında yürütülen diplomatik görüşmeler sırasında bu saldırıların gerçekleşmesinin “şok edici” olduğunu belirtti.ABD: ‘Süregelen saldırganlık görmezden gelinemez’ABD’nin BM Daimî Temsilcisi Mike Waltz, İran’a yönelik saldırıların; ülkenin balistik füze kapasitesini zayıflatmayı, uluslararası sularda istikrarsızlığa yol açan deniz unsurlarını etkisiz hale getirmeyi ve silahlı gruplara sağlanan desteği kesmeyi amaçladığını söyledi.Amaçlarının “İran rejiminin asla ve asla dünyayı nükleer silahla tehdit edememesini sağlamak” olduğunu ifade etti.“Sorumluluk sahibi hiçbir ülke süregelen saldırganlık ve şiddeti görmezden gelemez,” diyen Waltz, İran’ın gelişmiş füze kapasitesi arayışını sürdürmesinin ve diplomatik fırsatlara rağmen nükleer hedeflerinden vazgeçmemesinin “ciddi ve giderek artan bir tehlike” oluşturduğunu belirtti.Birleşik Krallık: ‘Bölgesel istikrar öncelik’Şubat ayı Konsey Başkanı olan Birleşik Krallık Daimî Temsilcisi James Kariuki, “Bu Orta Doğu için kırılgan bir an” diyerek, “bölgesel istikrarın öncelik olmaya devam ettiğini” söyledi.Birleşik Krallık’ın uluslararası hukuka uygun şekilde “koordine bölgesel savunma operasyonları” kapsamında aktif olduğunu belirtti.“Bölge için güvenlik ve istikrarı sağlayacak en hızlı çözümü görmek istiyoruz,” diyerek İran’a yeni saldırılardan kaçınması ve “kabul edilemez” davranışlarını durdurarak diplomasiye dönüş yolunu açması çağrısında bulundu.İran: Saldırılar ‘hukuki temelden yoksun’İran’ın BM Daimî Temsilcisi Emir Said İravani, “Bu sabah ABD rejimi, İsrail rejimiyle birlikte ve koordinasyon içinde, son aylarda ikinci kez İran İslam Cumhuriyeti’ne karşı sebepsiz ve önceden planlanmış bir saldırı başlatmıştır,” dedi.“Bu yalnızca bir saldırı değil; bir savaş suçu ve insanlığa karşı suçtur,” diyerek ABD ve İsrail’i büyük şehirlerde sivillerin yaşadığı bölgeleri kasıtlı olarak hedef almakla suçladı.“Önleyici saldırı” iddiaları ya da “yakın tehdit” gerekçelerinin hukuki, ahlaki ve siyasi açıdan temelsiz olduğunu belirterek, İran’ın barışçıl nükleer programına ilişkin Batılı ülkelerin iddialarını kesin şekilde reddetti.İsrail: Saldırılar ‘zorunluluktu’İsrail’in BM Daimî Temsilcisi Danny Danon ise saldırıların “geri dönülemez hale gelmeden önce varoluşsal bir tehdidi durdurmak” amacıyla gerçekleştirildiğini söyledi.İsrail’in, uluslararası hukuku hiçe sayarak nükleer silah geliştiren, kendi vatandaşlarını öldüren, muhalefeti bastıran, füze kapasitesini artıran ve bölgedeki milisleri silahlandıran bir rejime karşı başka seçeneği kalmadığını ifade etti.Danon, Tahran’ın uranyum zenginleştirmeyi durdurması ve tam denetime izin vermesi gerektiğini ancak bunu yapmadığını belirtti.“Bizi köşeye sıkıştıran geri dönülemez bir gerçekliği dayatacak araçları geliştiriyorlardı. Bu, İsrail’in kabul edeceği bir gelecek değildir,” dedi.