UN Global Compact Türkiye, Birleşmiş Milletler Türkiye ve Sıfır Atık Vakfı iş birliği kapsamında düzenlenen COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Özel Sektör İstişareleri Serisinin ikinci toplantısı, 3 Temmuz 2026 tarihinde İstanbul'da gerçekleştirildi. "Döngüsel Ekonomi ve İnovasyon" temasıyla düzenlenen toplantıda, iş dünyasının döngüsel ekonomiye geçişini hızlandıracak çözüm önerileri, politika araçları ve iş birliği modelleri çok paydaşlı bir diyalog ortamında ele alındı. Türkiye'nin ev sahipliğinde 9–20 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya'da gerçekleştirilecek COP31 öncesinde düzenlenen Özel Sektör İstişareleri Serisi; özel sektör, Birleşmiş Milletler kuruluşları ve iş dünyası temsilcilerini ortak bir platformda buluşturarak özel sektörün iklim eylemine yönelik katkılarını güçlendirmeyi amaçlıyor. Serinin ikinci toplantısında ise odak noktası, döngüsel ekonomi yaklaşımının yaygınlaştırılması ve inovasyonun iklim hedeflerine katkısı oldu.Toplantının açılışı, Birleşmiş Milletler Türkiye Mukim Koordinatörlük Ofisi Başkanı Tom Delrue ile COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Kıdemli Danışmanı ve Ekip Lideri Christian Mensah ve UN Global Compact Türkiye Genel Sekreteri Melda Çele tarafından gerçekleştirildi.Tom Delrue, konuşmasında; "COP31'e giden süreçte küresel iklim gündemi artık taahhütlerden uygulamaya geçiş aşamasında bulunuyor. Somut sonuçlar üretecek ortaklıklar ve uygulanabilir çözümler her zamankinden daha büyük önem taşıyor. Döngüsel ekonomi, iklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik kaybı ve kirlilik gibi birbirine bağlı küresel sorunlara aynı anda çözüm sunan en güçlü yaklaşımlardan biridir. Türkiye ise güçlü sanayi altyapısı, gelişen inovasyon ekosistemi ve Sıfır Atık girişimiyle bu dönüşüme öncülük edebilecek önemli fırsatlara sahip. Birleşmiş Milletler Türkiye olarak, COP31'e giden süreçte kamu, özel sektör ve tüm paydaşlar arasındaki iş birliğini güçlendirmeye ve bu ortaklıkları somut iklim eylemine dönüştürmeye kararlıyız" ifadelerini kullandı.Christian Mensah konuşmasında, COP31 hazırlık sürecinde paydaşlara ne yapmaları gerektiğini söylemekten ziyade, onları çözümün bir parçası haline getirmeyi hedeflediklerini belirtti. İklim krizinin artık geleceğin değil bugünün gerçeği olduğuna dikkat çeken Mensah, bu nedenle teknik tartışmaların ötesine geçerek uygulanabilir ve finanse edilebilir çözümler geliştirilmesi gerektiğini ifade etti. İş dünyasının bu dönüşümün en önemli aktörlerinden biri olduğunu vurgulayan Mensah, iklim eyleminin ancak kamu, özel sektör ve diğer paydaşların ortak çalışmasıyla başarıya ulaşabileceğini söyledi. Katılımcılardan somut öneriler beklediklerini belirten Mensah, bu önerilerin COP31 sürecine doğrudan katkı sağlayacağını dile getirdi.Melda Çele, “Ülkemizin ev sahipliği yapacağı COP31, diplomatik bir müzakere süreci olmanın yanı sıra; iş dünyasının dönüşüm kapasitesini, çözüm üretme gücünü ve uygulama kabiliyetini ortaya koyacağı önemli bir eşik olacak. Bu toplantılardan çıkacak somut, uygulanabilir ve çoğaltılabilir önerileri COP31’e taşıyarak özel sektör perspektifiyle müzakere süreçlerine ve eylem gündemine katkı sunacağız.” şeklinde konuştu.Açılış konuşmalarının ardından UN Global Compact Türkiye üyesi şirketlerden, iş dünyası kuruluşlarından ve Birleşmiş Milletler'in Türkiye'de faaliyet gösteren ajanslarından temsilciler çalışma gruplarında bir araya geldi. Katılımcılar, döngüsel iş modelleri ve değer zinciri dönüşümü, atık yönetimi ve kaynak geri kazanımı, yeşil teknolojiler, inovasyon ve dijital çözümler ile döngüsel dönüşümü destekleyecek finansman, politika ve piyasa mekanizmalarını ele alarak Türkiye'nin COP31 sürecine katkı sağlayabilecek somut öneriler üzerinde görüş alışverişinde bulundu.Toplantıda yürütülen istişarelerde geliştirilen önerilerin, COP31 kapsamında özel sektörün katkısını güçlendirecek tematik çıktılara ve gönüllü taahhütlere zemin oluşturması hedefleniyor. Aynı zamanda, özel sektör ve uluslararası kuruluşlar arasında iş birliğinin geliştirilmesi, döngüsel ekonomi alanındaki iyi uygulamaların yaygınlaştırılması ve ölçeklenebilir çözümlerin desteklenmesi amaçlanıyor.COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Özel Sektör İstişareleri Serisi, Ekim ayında gerçekleştirilecek üçüncü toplantıyla devam edecek. Bu toplantıda doğanın korunması, biyolojik çeşitlilik, su yönetimi, adil geçiş ve sürdürülebilir değer zincirleri başlıkları ele alınacak.

Birleşmiş Milletler (BM) Türkiye ve Sürdürülebilir Kalkınma Çözümleri Ağı (SDSN) Türkiye iş birliğiyle düzenlenen "İklim Eylemi Öncelikleri, Ortaklıklar ve İnovasyon Akademi–BM Yuvarlak Masa Toplantısı", COP31 öncesinde bilim, inovasyon ve çok paydaşlı ortaklıkların iklim eyleminin uygulanmasını nasıl hızlandırabileceğini ve COP31'in kalıcı etkisine nasıl katkı sağlayabileceğini ele almak üzere önde gelen akademisyenleri ve BM uzmanlarını bir araya getirdi.BM Türkiye COP31 Katılım Stratejisi kapsamında düzenlenen toplantıya, SDSN Türkiye üyesi üniversitelerden 15 akademisyen ile iklim eylemi ve sürdürülebilir kalkınma alanlarında çalışan yaklaşık 20 BM temsilcisi katıldı. Toplantıda, akademi ile BM arasındaki iş birliğinin güçlendirilerek bilimsel bilginin Türkiye'nin iklim hedeflerini ve sürdürülebilir kalkınma önceliklerini destekleyen somut çözümlere dönüştürülmesi ele alındı.Toplantının açılışında konuşan BM Türkiye Mukim Koordinatörü Dr. Babatunde Ahonsi, dünyanın iklim eyleminde uygulamanın ön plana çıktığı yeni bir döneme girdiğini vurguladı."COP31 Katılım Stratejimizde de vurguladığımız gibi, akademi yalnızca bilgi üreten bir kurum değil; hedefleri uygulamaya dönüştürmede kritik bir ortaktır." diyen Ahonsi, üniversitelerin ve araştırma kuruluşlarının politika üretimine bilimsel kanıt sağlama, inovasyonu destekleme, yeşil becerileri geliştirme ve adil dönüşüm için gerekli ortaklıkları güçlendirme konusunda hayati bir rol üstlendiğini belirtti.Katılımcıları selamlayan SDSN Türkiye Direktörü Dr. Tamer Atabarut ise ağın Birleşmiş Milletler ile yakın iş birliği içinde çalışmaya hazır olduğunu ifade etti. Boğaziçi Üniversitesi ev sahipliğinde faaliyet gösteren SDSN Türkiye'nin, Türkiye genelinde 60'tan fazla üniversite ve araştırma kuruluşunu bir araya getirdiğini belirten Atabarut, ağın sürdürülebilir kalkınma için bilimsel temelli çözümlerin geliştirilmesine katkı sunduğunu ve BM ile ulusal paydaşlarla kurulacak güçlü iş birlikleri sayesinde bilgi ile uygulama arasındaki boşluğu kapatmaya hazır olduğunu söyledi.Yuvarlak Masa Toplantısı'nın ana konuşmasını çevrim içi olarak gerçekleştiren BM Sürdürülebilir Kalkınma Çözümleri Ağı Başkanı Prof. Dr. Jeffrey Sachs, COP31'in yeni taahhütlerden ziyade somut uygulamalara odaklanan bir konferans olması gerektiğini vurguladı.Prof. Sachs, Ulusal Katkı Beyanlarının (NDC) ülkelerin iklim hedeflerini ortaya koyduğunu ancak bunların uygulanabilir operasyonel planlar olmadığını belirtti. Teknoloji yol haritaları, yatırım planları, finansman stratejileri ve bölgesel iş birliği senaryolarıyla desteklenen 20 ila 30 yıllık ayrıntılı karbonsuzlaşma planlarına ihtiyaç olduğunu ifade eden Sachs, hükümetlerin daha fazla veri ve hedef açıklamak yerine özellikle yenilenebilir enerji entegrasyonu ve sınır ötesi sıfır karbon enerji sistemleri için uygulanabilir senaryolar geliştirmesi gerektiğini söyledi.Katılımcılar, iklim hedeflerinin ölçülebilir sonuçlara dönüşebilmesi için araştırma, politika geliştirme, finansman ve uygulama arasında daha güçlü bağlar kurulmasının önemine dikkat çekti.Toplantının ana gündem maddelerinden biri yeşil beceriler ve iklim okuryazarlığı oldu.Katılımcılar, sürdürülebilirlik ve iklim eyleminin ilköğretimden yükseköğretime, mesleki eğitimden yaşam boyu öğrenmeye kadar tüm eğitim sistemine entegre edilmesi gerektiğini vurguladı. Üniversitelerin iş dünyasıyla daha yakın çalışarak müfredatlarını değişen iş gücü ihtiyaçlarına uyumlu hale getirmesi; yeşil ekonomi için yönetici eğitimleri, mikro yeterlilik programları ile yeniden beceri kazandırma ve beceri geliştirme fırsatlarını artırması gerektiği ifade edildi.Görüşmelerde ayrıca gençlerin iklim liderleri olarak güçlendirilmesinin önemine dikkat çekildi. İklim okuryazarlığı kampanyaları, iklim elçileri programları, Model BM kulüpleri ve uygulamalı öğrenme modelleri gibi girişimlerle gençlerin sürece daha etkin katılımının desteklenmesi gerektiği belirtildi. Katılımcılar, iklim eğitiminin yalnızca geleceğin mezunlarını değil, mevcut iş gücünü de kapsaması ve belediyeler, halk eğitim merkezleri ile özel sektör ortaklıkları aracılığıyla dezavantajlı gruplara ulaşması gerektiğini vurguladı.Toplantıda öne çıkan bir diğer konu ise bilim, politika ve finansman arasındaki bağın güçlendirilmesi oldu.Katılımcılar, üniversitelerin politika geliştirme süreçlerine bilimsel kanıt sağlamada, etki değerlendirmeleri yürütmede ve Türkiye'nin yeşil dönüşümü için gerekli beceri ve yetkinlikleri belirlemede önemli katkılar sunabileceğini ifade etti. Uluslararası düzeyde kullanılan yeşil işler ve yeşil beceriler tanımlarının Türkiye'nin koşullarına uyarlanmasının ve akademi, kamu ve özel sektör arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesinin önemine dikkat çekildi.Konuşmacılar, başarılı bir iklim uygulamasının yalnızca güçlü araştırmalara değil, aynı zamanda yeterli finansmanın harekete geçirilmesine ve politika yapıcıların iklim yatırımlarının ekonomik faydalarına ikna edilmesine bağlı olduğunu vurguladı. Görüşmelerde, Türkiye'nin yeşil dönüşümünü desteklemek amacıyla geliştirilen Climate Implementation Bridge, uluslararası finans kuruluşları ve yeni iklim finansmanı mekanizmalarının sunduğu fırsatlar da ele alındı.Toplantıda ayrıca COP31'in kalıcı bir miras bırakabilmesi için ortaklıkların nasıl güçlendirilebileceği değerlendirildi. Katılımcılar; pilot projeler, yaşayan laboratuvarlar (living labs), inovasyon platformları ve bilgi paylaşım mekanizmaları aracılığıyla akademi, kamu kurumları, belediyeler, özel sektör, finans kuruluşları ve sivil toplum arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesini önerdi. BM tarafından desteklenen başarılı uygulamaların ölçeklendirilmesi, etki değerlendirmelerinin geliştirilmesi ile Güney-Güney ve üçlü iş birliğinin araştırma ve inovasyon yoluyla genişletilmesi de öne çıkan öneriler arasında yer aldı.Katılımcılar ayrıca sürdürülebilir sanayileşme, gıda sistemleri, su yönetimi, yapay zekâ, yenilenebilir enerji teknolojileri ve kentsel dayanıklılık gibi alanlarda iş birliği fırsatlarını değerlendirdi. COP31 kapsamında gıda sistemleri gündemiyle bağlantılı bir Çiftçiler Forumu düzenlenmesi, iklim ve sürdürülebilirlik odaklı müfredat geliştirme çalışmalarının güçlendirilmesi ve üniversitelerin politika oluşturma ve uygulama süreçleriyle daha etkin şekilde buluşturulmasına yönelik öneriler dile getirildi.Yuvarlak Masa Toplantısı; iklim ekonomisi, enerji dönüşümü, sanayide karbonsuzlaşma, tarım ve gıda sistemleri, şehir planlama, iklim politikaları, inovasyon, bilim ve teknoloji, sağlık ve iklim ile gençlik, beceriler ve eğitim alanlarında uzman akademisyenleri bir araya getirdi. Toplantıya Boğaziçi Üniversitesi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Sabancı Üniversitesi, Marmara Üniversitesi, Özyeğin Üniversitesi, Gebze Teknik Üniversitesi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi ve Kadir Has Üniversitesinden akademisyenler katılırken, Columbia Üniversitesi'nden Prof. Dr. Jeffrey Sachs da çevrim içi olarak toplantıya iştirak etti.Toplantının sonunda katılımcılar, Birleşmiş Milletler'in akademiyi, politika yapıcıları, özel sektörü ve kalkınma ortaklarını bir araya getiren önemli bir kolaylaştırıcı ve birleştirici rol üstlendiği konusunda görüş birliğine vardı. Yuvarlak Masa Toplantısı'ndan elde edilen öneriler, BM Türkiye COP31 Katılım Stratejisi'nin uygulanmasına katkı sağlayacak, farklı paydaşlarla yürütülecek tematik diyalogları destekleyecek ve COP31 hazırlıkları kapsamında gerçekleştirilecek ortak girişimlere, çalışma gruplarına ve olası yan etkinliklere yön verecek.

İstanbul Teknik Üniversitesi'nde (İTÜ) öğrenciler ve akademisyenlere hitap eden Birleşmiş Milletler (BM) Türkiye Mukim Koordinatörü Dr. Babatunde A. Ahonsi, "COP31'e giden yol, daha dirençli, daha sürdürülebilir ve daha adil bir geleceği birlikte şekillendirmek için bize eşsiz bir fırsat sunuyor," dedi.  Üniversitelerin iklim eyleminin ilerletilmesinde kilit ortaklar olduğunu vurgulayan Ahonsi, BM, üniversiteler ve gençler arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesi çağrısında bulunarak, "bilgiyi eyleme, hedefleri uygulamaya ve umudu herkes için, her yerde, kimseyi geride bırakmadan kalıcı bir değişime dönüştürmeye" davet etti.Türkiye'nin, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin 31. Taraflar Konferansı'na (COP31) ev sahipliği yapmaya hazırlandığı süreçte, öğrenciler, akademisyenler ve BM temsilcileri, gençlerin, bilimin ve ortaklıkların iklim eylemini nasıl hızlandırabileceğini ele almak üzere İTÜ'de  bir araya geldi.İTÜ Çevre ve Şehircilik Uygulama ve Araştırma Merkezi (UYGAR), İklim Elçileri, Kent ve Kentleşme Kulübü ile İTÜ CORAL (Kolektif Dirençlilik İttifakı) tarafından düzenlenen "COP31'e Doğru: İklim Gündemi, Sürdürülebilirlik, Dirençlilik ve Yeşil Büyüme Üzerine İklim Söyleşileri" başlıklı etkinlik, BM temsilcilerini, akademi dünyasını ve öğrencileri sürdürülebilirlik, dirençlilik, yeşil büyüme ve gençlerin iklim çözümlerinin şekillendirilmesindeki rolü üzerine fikir alışverişinde bulunmak üzere bir araya getirdi.İTÜ UYGAR Müdürü Prof. Dr. Aliye Ahu Gülümser'in moderatörlüğünde gerçekleştirilen etkinliğin açılış konuşmasını yapan İTÜ Rektörü Prof. Dr. Hasan Mandal, Türkiye'nin COP31'e ev sahipliği yapmasının iklim hedeflerinin güçlendirilmesi ve uluslararası iş birliğinin geliştirilmesi açısından önemli bir fırsat olduğunu vurguladı. Günümüzün iklim sorunlarının yalnızca çevresel değil; ekonomik, sosyal, jeopolitik ve teknolojik boyutları da bulunduğunu belirten Mandal, bu karmaşık sorunların ancak çok paydaşlı ve iş birliğine dayalı yaklaşımlarla çözülebileceğini ifade etti. Ortak üretimin önemine dikkat çeken Mandal, İTÜ CORAL girişimini öğrencilerin dirençlilik alanında öncülük ettiği ve geleceğin iklim liderlerini yetiştirdiği başarılı bir örnek olarak gösterdi. Etkinlikte ayrıca, İTÜ CORAL'ın Eylül ayında öğrencilerin uluslararası iklim müzakerelerini deneyimleyebilecekleri ve COP31 öncesinde gençlerin sürece katılımını güçlendirecek bir Model COP31 etkinliği düzenleyeceği de paylaşıldı.BM Türkiye Mukim Koordinatörü Dr. Babatunde A. Ahonsi ise konuşmasında iklim değişikliğinin tek başına ele alınabilecek bir mesele olmadığını vurguladı.Ahonsi "Bugün birbirine bağlı iki krizle karşı karşıyayız: iklim krizi ve enerji krizi. Bu krizlerin üstesinden gelebilmek; inovasyon, temiz enerji ve yenilenebilir teknolojilerle desteklenen, farklı sektörleri kapsayan bütüncül bir yaklaşımı gerektiriyor" diye konuştu.Gençlerin dönüşümde oynadığı kritik role dikkat çeken Ahonsi, öğrencileri sürdürülebilir bir geleceğin şekillendirilmesinde aktif rol almaya çağırdı.Mukim Koordinatör "Gençlerin anlamlı katılımı olmadan iklim eylemi başarıya ulaşamaz. Sizler yalnızca iklim politikalarının yararlanıcıları değil; toplumlarımızı dönüştürecek yenilikçiler, savunucular ve değişimin öncülerisiniz" dedi.Ahonsi ayrıca, etkili iklim eyleminin ancak hükümetleri, akademiyi, özel sektörü, sivil toplumu ve yerel toplulukları bir araya getiren tüm toplumun katılımını esas alan bir yaklaşımla mümkün olacağını belirtti.Ahonsi "Dirençli ve düşük karbonlu bir geleceğe geçiş ortaklıklara bağlıdır. Dönüşüm ancak birlikte çalıştığımızda, birbirimizden öğrendiğimizde ve bilgiyi eyleme dönüştürdüğümüzde gerçekleşebilir" diye vurguladı.Gençlerin bakış açısını ise İklim Elçisi Ayşenaz Almeman paylaştı. Almeman, UNICEF ile COP31 Dönem Başkanlığı tarafından yürütülen yakın tarihli bir iklim araştırmasının bulgularından hareketle, gençlerin iklim eylemine katılımının ve iklim adaletinin önemine dikkat çekti.BM Türkiye Mukim Koordinatörlük Ofisi Başkanı Tom Delrue'nün moderatörlüğünde gerçekleştirilen panelde; UN-Habitat Doğu Avrupa ve Orta Asya Bölge Ofisi'nden Telman Maharramov, UNEP Küresel Binalar ve İnşaat İttifakı Sekretaryası Koordinatörü Dima Khoury, UNIDO Türkiye Endüstriyel Karbonsuzlaşma Uzmanı Ersan Olcay Işın, FAO Türkiye Temsilci Yardımcısı Ayşegül Selışık ve UNFPA Türkiye Kadın Dostu Kentler Programı Yöneticisi Özlem Çalışkan konuşmacı olarak yer aldı. Panelde sürdürülebilir kentleşme, çevresel sürdürülebilirlik, yeşil sanayi dönüşümü, sürdürülebilir gıda sistemleri ve insan odaklı, kapsayıcı iklim politikaları farklı boyutlarıyla ele alındı.Tartışmalarda sürdürülebilir ve dirençli kentler, iklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik kaybı ve kirlilikten oluşan üçlü gezegensel kriz, yeşil sanayi dönüşümü, sürdürülebilir gıda sistemleri, iklime dayanıklı tarım ve kimseyi geride bırakmayan kapsayıcı iklim politikalarının önemi üzerinde duruldu. Panelistler ayrıca gençlerin yeşil becerilerle donatılması ve kadınlar, gençler ile kırılgan grupların iklim politikalarının oluşturulması süreçlerine etkin biçimde katılmasının gerekliliğini vurguladı.Konuşmacılar, üniversitelerin araştırma, yenilikçilik ve iş birliği açısından benzersiz merkezler olduğunda görüş birliğine vardı. Yükseköğretim kurumlarının yalnızca eğitim vermenin ötesine geçerek uygulanabilir iklim çözümleri geliştirmesi ve ortaklıkları güçlendirmesi sayesinde, hem Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları'nın hem de Paris Anlaşması'nın uygulanmasına katkı sağlayabileceği ve COP31 hazırlıklarını destekleyebileceği ifade edildi.Etkinlik, öğrenciler ile BM uzmanları arasında gerçekleştirilen interaktif soru-cevap oturumuyla sona erdi. Oturumda, Türkiye'nin bu yıl küresel iklim topluluğunu COP31 kapsamında ağırlamaya hazırlanırken gençlerin sürece etkin katılımının önemi bir kez daha vurgulandı. Söyleşi, BM Türkiye ve ortaklarının iklim eylemine ilişkin kapsayıcı diyalogları teşvik etmeye ve gençlerin ile akademinin sesinin COP31'e giden sürece katkı sunmasını sağlamaya yönelik daha geniş kapsamlı çalışmalarının bir parçası olarak gerçekleştirildi.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres, Londra İklim Eylem Haftası kapsamında yaptığı konuşmada, “artık açık ve dürüst olmanın zamanı geldiğini” belirterek yenilenebilir enerjinin yaygınlaştırılması için daha fazla çaba gösterilmesi çağrısında bulundu.Avrupa’yı etkisi altına alan ölümcül sıcak hava dalgası devam ederken, BM Genel Sekreteri António Guterres, fosil yakıtların neden olduğu iklim değişikliğine karşı daha iddialı küresel eylem çağrısında bulundu ve geri döndürülemez zararların önlenmesi gerektiğini vurguladı.Londra İklim Eylem Haftası’nda yaptığı önemli konuşmada Guterres, dünyanın petrole bağımlılığının hem iklim krizini hem de enerji egemenliği sorununu derinleştirdiğini belirtti. Enerji krizinin, Hürmüz Boğazı’ndaki büyük çaplı sevkiyat aksaklıkları ve İran, İsrail ve ABD arasındaki çatışmalarla daha da ağırlaştığına dikkat çekti.“Bu krizler birbirinden ayrı gibi görünebilir, ancak aynı yıkıcı kaynağı paylaşıyolar: fosil yakıtlar. Ve aynı çözümü gerektiriyorlar: temiz enerjiye hızlı ve adil bir geçiş ile iklim değişikliğinin etkilerini hâlihazırda yaşayanlar için uyum, dayanıklılık ve iklim adaletinin güçlendirilmesi,” dedi.Genel Sekreter, kurşunlu benzinin aşamalı olarak kaldırılması ve ozon tabakasına zarar veren kimyasalların yasaklanması sürecine benzer bir küresel dönüşüm için siyasi liderlik çağrısında bulundu.BM'nin enerji bağımsızlığı planıEmisyonları hızla azaltmak: Emisyonlar derhal zirve yapmalı ve 2050 yılına kadar net sıfıra ulaşmalıdır. Bunun için metan emisyonlarının azaltılmasına yönelik küresel çabalar güçlendirilmelidir.Temiz enerjiyi hızlandırmak: Yenilenebilir enerji yatırımları artırılmalı, fosil yakıt projelerine verilen sübvansiyonlar sona ermeli ve fosil yakıt şirketlerinin olağanüstü kârları vergilendirilerek kırılgan topluluklar ve enerji dönüşümü desteklenmelidir.Yapay zekânın çevresel etkilerini azaltmak: Büyük yapay zekâ şirketleri veri merkezlerinin çevresel etkilerini açıklamalı ve tüm veri merkezlerini 2030 yılına kadar yenilenebilir enerjiyle çalıştırmalıdır.Adil bir dönüşüm sağlamak: Temiz enerjiye geçiş yeni işler yaratmalı, toplulukları desteklemeli ve gelişmekte olan ülkeler için kalkınma fırsatları sunmalıdır.İklim dayanıklılığını güçlendirmek: Uyum çalışmaları, erken uyarı sistemleri ve kırılgan toplulukları koruyan önlemlere daha fazla yatırım yapılmalıdır.Adil finansmanı harekete geçirmek: Gelişmekte olan ülkelerin temiz enerji, iklim uyumu ve sürdürülebilir kalkınma yatırımları için uygun maliyetli finansmana erişimi genişletilmelidir.Bilimi ve gerçeği savunmak: Bilime olan güven artırılmalı, iklim değişikliği konusundaki dezenformasyonla mücadele edilmeli ve çevre gazetecileri ile insan hakları savunucuları korunmalıdır.Dünyanın dönüm noktalarıDünya liderlerinin, küresel sıcaklık artışını sanayi öncesi döneme kıyasla 1,5°C ile sınırlandırmak amacıyla Paris Anlaşması’nı kabul etmelerinin üzerinden on yıldan fazla zaman geçti.Ancak BM destekli bilim insanları, yıllık ortalama sıcaklıkların önümüzdeki yıllarda bu eşiği aşmasının muhtemel olduğu konusunda uyarıyor.“Derecenin her küçük kesri önemlidir,” diyen Guterres, mercan resiflerinin çökmesi, buz tabakalarının erimesi, milyonlarca insanın yerinden olması ve bazı küçük ada devletlerinin sular altında kalma riski konusunda uyarıda bulundu.“Önümüzdeki görev, bu aşımı mümkün olduğunca sınırlamak, süresini kısaltmak ve sıcaklıkları mümkün olan en kısa sürede yeniden 1,5°C'nin altına indirmektir,” dedi.“Tüm enerji şoklarının anası”İran ile ABD arasında İsviçre’de yürütülen görüşmelere imkân tanımak amacıyla çatışmalara verilen 60 günlük araya atıfta bulunan Genel Sekreter, her türlü barış anlaşmasını memnuniyetle karşıladığını söyledi.Ancak Orta Doğu’daki krizin, 1970’lerdeki petrol krizleri ve Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin yarattığı enerji sarsıntılarıyla kıyaslanabilecek ölçekte “tüm enerji şoklarının anasını” tetiklediğini belirtti.Gelişmekte olan ülkelerin bu krizden çok daha ağır etkilendiğini vurgulayan Guterres, bunun aynı zamanda:bir borç krizi,bir gıda krizi,ve bir kalkınma kriziolduğunu söyledi.Yenilenebilir enerjiyle adil bir gelecekGenel Sekreter “İyi haber şu ki, geçmişteki tüm enerji krizlerinden farklı olarak bugün önümüzde net bir çıkış yolu var. Temiz bir çıkış yolu,” diye konuştu.Guterres, 2010 yılından bu yana güneş enerjisinin maliyetinin yaklaşık yüzde 90, kara tipi rüzgâr enerjisinin yüzde 70’in üzerinde ve batarya depolama maliyetlerinin yüzde 95 oranında düştüğünü hatırlattı.Yenilenebilir enerjinin, ABD, Avrupa Birliği ve Japonya’nın toplam yıllık karbon emisyonlarından daha fazlasını önlediğini belirten Guterres, temiz enerji yatırımlarının artık fosil yakıtlara yapılan yatırımların neredeyse iki katına ulaştığını söyledi.Guterres “Güneş ışığına ambargo uygulanamaz, rüzgârı abluka altına almak mümkün değildir,” ifadelerini kullandı. Enerji bağımsızlığı için yedi maddelik plan1. Emisyonları hızla azaltmakEmisyonlar derhal zirve yapmalı, bu on yıl içinde keskin biçimde düşmeli ve 2050 yılına kadar net sıfıra ulaşmalıdır.Küresel emisyonların yaklaşık yüzde 80’inden sorumlu olan G20 ülkelerinin öncülük etmesi gerektiğini belirten Guterres, metan emisyonlarını azaltmak için küresel bir Eylem Çağrısı başlattığını duyurdu.“Dünya kurşunlu benzini terk etti. Ozon tabakasını incelten kimyasalları ortadan kaldırdı. Şimdi sırada metan kirliliği olmalıdır,” dedi.Genel Sekreter konuşmasında ayrıca metan emisyonlarının azaltılmasına yönelik yeni bir Küresel Eylem Çağrısı (Global Call to Action on Methane) başlattığını duyurdu. Metanın küresel ısınmanın yaklaşık üçte birinden sorumlu olduğunu ve karbondioksitten yaklaşık 80 kat daha güçlü bir sera gazı olduğunu belirten Guterres, atık, tarım ve fosil yakıt sektörlerinde hızlı emisyon azaltımlarının kısa vadede önemli iklim faydaları sağlayabileceğini söyledi. Petrol ve gaz sektöründeki metan emisyonlarının büyük bölümünün mevcut teknolojilerle azaltılabileceğine dikkat çeken Genel Sekreter, “Dünya kurşunlu benzini terk etti. Ozon tabakasını incelten kimyasalları ortadan kaldırdı. Şimdi sırada metan kirliliği olmalıdır.” dedi.2. Temiz enerjiye öncelik vermekYeni fosil yakıt projelerine verilen kamu destekleri sona erdirilmeli ve temiz enerji projeleri hızlandırılmalıdır.“Dünyanın en büyük sekiz fosil yakıt şirketi yalnızca bu yılın ilk çeyreğinde ilave 6,5 milyar dolar kâr elde etti. Hükümetleri bu kârları vergilendirmeye çağırıyorum,” dedi.3. Yapay zekâ veri merkezlerinde şeffaflıkTüm büyük yapay zekâ şirketleri veri merkezlerinin karbon, su ve arazi kullanım etkilerini ölçmeli ve kamuoyuna açıklamalıdır.Genel Sekreter, ayrıca tüm veri merkezlerinin 2030 yılına kadar yenilenebilir enerji ile çalıştırılması gerektiğini vurguladı.Bugün veri merkezlerinin birçok ülkeden daha fazla elektrik tükettiğine dikkat çeken Genel Sekreter, “Artık açık ve dürüst olmanın zamanı geldi,” dedi.4. Adil dönüşümTemiz enerjiye geçişin çalışanlar, topluluklar ve gelişmekte olan ülkeler için fayda üretmesi gerektiğini belirten Guterres, bu sürecin Türkiye’de düzenlenecek COP31 tarafından da ileriye taşınacağını söyledi.Guterres, “Dönüşümün gerçekleşip gerçekleşmeyeceği artık tartışma konusu değildir. Mesele bunun yönetilen mi yoksa kaotik mi, adil mi yoksa eşitsiz mi olacağıdır,” dedi.5. İklim etkilerine karşı en kırılgan kesimleri korumakUyum çalışmaları hayat kurtarır, toplulukları korur ve ekonomilerin şoklara dayanmasına yardımcı olur.Genel Sekreter, gelişmiş ülkeleri uyum finansmanını iki katına çıkarma ve uzun vadede üç katına ulaştırma taahhütlerini yerine getirmeye çağırdı.6. Adil finansman sağlamakBirçok gelişmekte olan ülkenin temiz enerji yatırımları için gelişmiş ülkelere kıyasla iki ila üç kat daha yüksek maliyetle borçlandığını belirten Guterres, bunun temiz enerji dönüşümünü yavaşlattığını söyledi.Genel Sekreter, Afrika’nın dünyanın en iyi güneş enerjisi kaynaklarının yüzde 60’ına sahip olmasına rağmen küresel temiz enerji yatırımlarının yalnızca yüzde 2’sini aldığını hatırlattı.Gelişmiş ülkelerin Kayıp ve Zarar Fonu ile Yeşil İklim Fonu’na verdikleri destek sözlerini yerine getirmeleri gerektiğini vurguladı.7. Bilimi ve gerçeği savunmakSon olarak Guterres, iklim değişikliği konusunda kasıtlı olarak yayılan yanlış bilgilerin iklim eylemini geciktirdiğini ve toplumsal güveni zayıflattığını belirtti.İklim ve çevre alanında çalışan gazetecilerin ve insan hakları savunucularının korunması gerektiğini vurgulayarak, BM, UNESCO ve Brezilya öncülüğünde yürütülen İklim Değişikliğinde Bilgi Bütünlüğü Küresel Girişimine dikkat çekti.Genel Sekreter “Gerçekler önemlidir. Bilim önemlidir. Bilgi bütünlüğü önemlidir.” dedi.