155 ülkeden parlamenterler İstanbul’da bir araya geldi; BM parlamentoların barış ve kalkınmadaki rolüne dikkat çekti

Parlamentolar Arası Birlik’in (IPU) 152. Genel Kurulu için İstanbul’da bir araya gelen 155 ülkeden parlamenterlere video mesaj ile seslenen Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres, “Etkili çok taraflı iş birliği, güçlü ulusal kurumlara bağlıdır” dedi. 

Açılış oturumunda konuşan BM Türkiye Mukim Koordinatörü Babatunde Ahonsi de parlamentoların sürdürülebilir kalkınmanın ilerletilmesindeki kritik rolüne dikkat çekerek, “Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları’na ulaşmak yalnızca güçlü yürütme adımlarıyla değil, aynı zamanda sağlam yasama çerçeveleri, etkin denetim ve kapsayıcı temsil ile mümkündür” diye konuştu. 

Genel Kurul, Türkiye Büyük Millet Meclisi ev sahipliğinde düzenleniyor ve aralarında 80 parlamento başkanının da bulunduğu yüzlerce parlamenteri üst düzey diyalog ve diplomasi için bir araya getiriyor.

Açılışta Ahonsi, hızla değişen küresel ortamda parlamentoların oynadığı kritik rolü vurguladı.

Mukim Koordinatör parlamentoların vazgeçilmez olduğu üç temel alana dikkat çekti: sürdürülebilir kalkınmanın ilerletilmesi, ileriye dönük kamu politikalarının şekillendirilmesi ve güven ile toplumsal uyumun güçlendirilmesi. Ahonsi, kanıta dayalı mevzuat ve uzun vadeli vizyonun; iklim riskleri, teknolojik dönüşüm ve değişen küresel ekonomik dinamikler gibi ortaya çıkan zorluklarla başa çıkmak için hayati önem taşıdığını, bunun yapılırken kimsenin geride bırakılmaması gerektiğini belirtti.

Ahonsi ayrıca, artan kutuplaşma ortamında parlamentoların diyalog ve uzlaşı platformları olarak rolüne dikkat çekti. “Barış ve güvenlik konularında, özellikle çatışma sonrası toparlanma ve kalıcı barışa giden yollar üzerine yaptığınız tartışmalar, parlamentoların istikrar ve uzlaşının sürdürülmesindeki rolünü güçlü bir şekilde hatırlatıyor” dedi.

IPU’nun kapsayıcı yapısına da değinen Ahonsi, Kadın Parlamenterler Forumu ve Genç Parlamenterler Forumu’nun aktif katılımının, toplumun tüm kesimlerinin ihtiyaç ve beklentilerini yansıtan politikaların oluşturulması açısından büyük önem taşıdığını vurguladı.

Açılışa gönderdiği video mesajda BM Genel Sekreteri António Guterres de, Türkiye’nin benzersiz rolüne dikkat çekerek, “Türkiye uzun süredir kıtaların, kültürlerin ve fikirlerin buluşma noktasıdır. Köprü kurmak da IPU’nun misyonunun merkezinde yer alıyor” dedi.

Artan küresel zorluklara dikkat çeken Genel Sekreter, “Derin jeopolitik gerilimler, artan eşitsizlikler, aşınan güven ve yoğun insani acılarla karşı karşıyayız” ifadelerini kullandı. Çatışmaların “siviller üzerinde dayanılmaz bir bedel oluşturduğunu ve her düzeyde istikrarsızlığı derinleştirdiğini” belirterek, “Bu an, diyalog, gerilimin azaltılması ve uluslararası hukuka tam saygı gerektiriyor” dedi.

Guterres ayrıca eşitsizlik ve yönetişim alanında acil küresel eylem çağrısında bulunarak, “Küresel finansal mimariyi reforme ederek onu daha temsil edici, daha kapsayıcı ve günümüz ekonomisinin gerçekleriyle daha uyumlu hale getirerek küresel eşitsizlik krizini ele almalıyız” dedi.

Ortaya çıkan risklere de değinen Genel Sekreter, “yapay zekâ dahil olmak üzere teknolojinin fırsat ve kapsayıcılık için bir köprü olması, yeni eşitsizliklerin kaynağı haline gelmemesi gerektiğini” vurguladı. İklim konusunda ise daha güçlü dayanışma çağrısı yaparak, “İklim eylemi için köprüler kurmalı; hedeflerle uygulama arasında bağlantı kurmalı ve krize en az katkıda bulunmalarına rağmen en ağır etkileri yaşayanlarla dayanışma içinde olmalıyız” dedi.

Genel Sekreter sözlerini, Genel Kurulun temasıyla uyumlu bir çağrıyla tamamladı: “Birlikte, bu Genel Kurulun amaçlarını ilerletmeye devam edelim — umudu besleyelim, barışı güçlendirelim ve bugünün ve gelecek nesiller için adaleti sağlayalım.”

15-19 Nisan tarihleri arasında düzenlenen IPU Genel Kurulu, “Umudu beslemek, barışı güvence altına almak ve gelecek nesiller için adaleti sağlamak” temasıyla gerçekleştiriliyor. Toplantı, Orta Doğu başta olmak üzere çeşitli bölgelerde artan çatışmalar ve derinleşen insani krizlerin yaşandığı bir dönemde, parlamenter diyaloğun barışçıl çözümler geliştirmedeki önemini ortaya koyuyor.

Bu çerçevede Genel Kurul, parlamenterlere görüş alışverişinde bulunma, uzlaşı geliştirme ve toplumlarının karşı karşıya olduğu karmaşık zorluklara yanıt verecek politika yollarını ele alma imkânı sunuyor.