Dünya Otizm Farkındalık Gününde Guterres daha fazla eşitlik ve kapsayıcılık çağrısında bulundu

Otizmli bireyler dünyanın dört bir yanındaki toplumlara muazzam katkılar sağlıyor olsalar da, hala önemli zorluklarla karşı karşıyalar.

BM Genel Sekreteri António Guterres Dünya Otizm Farkındalık Günü vesilesiyle yayınladığı mesajda daha eşit ve kapsayıcı bir dünya yaratmak için kararlılığın yenilenmesi çağrısında bulundu.

Bu yılın teması olan Nöroçeşitlilik ve BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarının (SKA'lar) İlerletilmesi, nöroçeşitlilik ve küresel sürdürülebilirlik çabaları arasındaki kesişimi vurguluyor. 

Bununla kapsayıcı politika ve uygulamaların dünya çapında otistik bireyler için nasıl olumlu bir değişim yaratabileceğini göstermek ve SKA'lara ulaşılmasına katkıda bulunmak amaçlanıyor. 

İzolasyon, damgalanma ve eşitsizlik

BM Genel Sekreteri “Otizmli insanlar sıklıkla tecrit, damgalanma ve eşitsizliğe maruz kalıyor. Özellikle kriz dönemlerinde sağlık ve eğitim hizmetlerinden mahrum bırakılıyor ve hukuki ehliyetleri tanınmıyor ve geçersiz kılınıyor” dedi.

Guterres, “Bu tür ayrımcılıklar Engelli Hakları Sözleşmesi'ne ve Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları’nın kimseyi geride bırakmama taahhüdüne aykırıdır. Bu durum değişmelidir” diye ekledi.

Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) bir bilgi notuna göre otizm veya otizm spektrum bozukluğu, beynin gelişimiyle ilgili çeşitli durumları kapsayan bir grup bozukluktur.

Belirtiler erken çocukluk döneminde fark edilebilir ve genellikle sosyal etkileşim ve iletişimde belirli zorluklar içerir, ancak teşhis çoğu zaman çok daha geç konur.

Aşı bağlantısı çürütüldü

Dünya genelinde her 100 çocuktan yaklaşık 1’inin otizmli olduğu tahmin ediliyor. DSÖ’ye göre mevcut bilimsel kanıtlar, otizm riskini artıran birçok faktör olduğunu ve bunların çevresel ve genetik etkenleri içerebileceğini gösteriyor. 

DSÖ, yıllar süren kapsamlı araştırmaların kızamık, kabakulak ve kızamıkçık (MMR) aşısının otizme neden olmadığını ortaya koyduğunu belirtti.

DSÖ’nün konuyla ilgili bilgi notunda "Otizm ile herhangi bir bağlantı olduğunu öne süren çalışmalar hatalıydı ve bazı araştırmacılar, araştırmaları hakkında bildirdikleri sonuçları etkileyen açıklanmamış önyargılara sahipti," ifadeleri yer aldı.

Ayrıca, diğer çocukluk çağı aşılarının da otizm riskini artırmadığını gösteren bilimsel kanıtlar bulunuyor.

Farklı yaşam deneyimleri

DSÖ, otizmli bireylerin yeteneklerinin ve ihtiyaçlarının farklılık gösterebileceğini ve zamanla değişebileceğini vurguluyor. Bazı bireyler bağımsız yaşayabilirken, bazıları ağır engellerle karşı karşıya olup ömür boyu bakım ve desteğe ihtiyaç duyabiliyor.

Otizm genellikle eğitim ve istihdam fırsatlarını da etkilerken, aileler bakım ve destek sağlama konusunda büyük sorumluluklar üstlenmek zorunda kalabiliyor.

BM Genel Sekreteri, hükümetlerin otizmli bireylerin topluma tam katılımını garanti altına alacak eşitliği sağlayan yasalar ve politikalar benimsemesi gerektiğini vurguladı.

Guterres “Otizmli bireylerin gelişimini destekleyecek kapsayıcı sağlık ve eğitim sistemlerine, iş ortamlarına ve kentsel tasarıma ihtiyacımız var,” ifadelerini kullandı. 

Genel Sekreter “Dünya Otizm Farkındalık Günü’nde, hiçbir otizmli bireyin geride bırakılmadığı bir dünya inşa etme taahhüdümüzü yeniden vurgulayalım,” diyerek mesajına son verdi. 

Çeşitliliğe bağlılık

BM, tarihi boyunca çeşitliliği kutlamış ve öğrenme farklılıkları ve gelişimsel engeller dahil olmak üzere engelli bireylerin haklarını ve refahını teşvik etmiştir.

Örneğin, 2008 yılında yürürlüğe giren Engelli Hakları Sözleşmesi, herkes için evrensel insan hakları ilkesini yeniden teyit eder.

Aynı yıl, tüm 193 Üye Devleti bir araya getiren BM Genel Kurulu, 2 Nisan’ı Dünya Otizm Farkındalık Günü olarak ilan ederek, otizmli bireylerin toplumun ayrılmaz bir parçası olarak dolu dolu ve anlamlı bir yaşam sürmelerini sağlamak amacıyla farkındalığı artırma kararı almıştır.