COP31'e Doğru: İklim Finansmanı İstanbul'da masaya yatırıldı

COP31 öncesinde iklim finansmanı ekosistemi; hükümet, kamu kurumları, finans kuruluşları, uluslararası kuruluşlar, özel sektör, akademi, diplomatik çevreler ve Birleşmiş Milletlerden üst düzey temsilcilerin İstanbul Finans Merkezi’ndeki Ziraat Bankası Genel Merkezinde düzenlenen “COP31’e Doğru: İklim Finansmanı Politika Diyaloğu”nda masaya yatırıldı. 

Türkiye Cumhuriyeti Hazine ve Maliye Bakanlığı, Birleşmiş Milletler Türkiye ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Ofisi tarafından İstanbul İklim Finansmanı Haftası kapsamında düzenlenen üst düzey diyalogda, ulusal önceliklerin küresel iklim finansmanı gündemiyle uyumlaştırılması ve COP31 öncesinde iklim hedeflerinin yatırım yapılabilir eylemlere dönüştürülmesi ele alındı.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de diyaloğa katılan üst düzey isimler arasında yer aldı

Etkinliğin açılışında Birleşmiş Milletler Türkiye Mukim Koordinatörü Dr. Babatunde Ahonsi “Artık temel soru, iklim eylemine yatırım yapmamız gerekip gerekmediği değil. Asıl soru, iklim hedeflerini yatırıma, yatırımları da sahada somut sonuçlara dönüştürmek için gereken finansmanın ölçeğini, hızını ve niteliğini nasıl artıracağımızdır,” diye konuştu. 

Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 İklim Yüksek Düzeyli Şampiyonu Samed Ağırbaş, finansmanın iklim politikasını tamamlayan bir unsurdan ibaret olmadığını, iklim politikalarının hayata geçirilmesini sağlayan temel mekanizma olduğunu söyledi.

Ağırbaş, kamu kaynakları, özel sektör sermayesi, uluslararası finans kuruluşları ve yeni finansman modellerinin bütünleşik bir sistem içinde bir araya getirilmesi çağrısında bulundu.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreter Yardımcısı ve Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı Politika ve Program Destek Bürosu Direktörü Marcos Neto ile Uluslararası Enerji Ajansı İcra Direktörü Fatih Birol etkinliğin ana konuşmalarını yaptı.

Neto, yeni nesil ulusal katkı beyanları ve ulusal uyum planlarının Paris Anlaşması’nın uygulanmasında yeni bir aşamaya işaret ettiğini söyledi.

Neto “Dünyanın daha fazla plana veya taahhüde değil, sonuç almaya ve uygulamaya ihtiyacı var. Bu bağlamda COP31’in İklim Uygulama Köprüsü, bizi planlamadan uygulamaya ve sermayenin harekete geçirilmesine taşıyarak çok büyük bir katkı sağlayabilir,” ifadelerini kullandı.

Fatih Birol ise “Ülkeler mevcut kriz ortamında enerji güvenliklerini güçlendirmeye çalışırken birçoğu ekonomilerinin elektrifikasyonunu hızlandırmayı hedefliyor. Aynı zamanda nükleer enerji ivme kazanıyor; güneş enerjisi ve batarya gibi düşük emisyonlu teknolojilerin düşen maliyetleri ise yatırımın ekonomik gerekçelerini giderek daha cazip hale getiriyor,” dedi.

Birol, "Ancak özellikle sermaye maliyetinin yüksek olmaya devam ettiği gelişmekte olan ekonomilerde finansmana erişimde güçlükler sürüyor. Uluslararası Enerji Ajansı, Türkiye Hükümetinin COP31 öncesinde uygulamaya dönük, ölçülebilir ve somut sonuçlar elde etmeye yönelik güçlü çabalarını memnuniyetle karşılıyor ve süreci desteklemeye hazırdır,” diye ekledi.

Dünya Bankası Türkiye Ülke Direktörü Jean-Christophe Carret ile Asya Altyapı Yatırım Bankası Başkan Yardımcısı Ajay Bhushan Pandey, iklim eyleminin finansmanına ilişkin değerlendirmelerini paylaştı.

Dünya Bankası direktörü Carret “COP31, küresel iklim finansmanı tartışmalarını hedeflerden uygulamaya taşımak için eşsiz bir fırsat sunuyor. Türkiye, politika reformlarının, kurumsal kapasitenin ve kamu-özel sektör ortaklıklarının iklim ve kalkınma hedeflerine yönelik yatırımları nasıl harekete geçirebileceğini şimdiden ortaya koyuyor. Dünya Bankası Grubu; finansmanın harekete geçirilmesine, yatırım yapılabilir projelerin hazırlanmasına ve insanlara, işletmelere ve toplumlara somut faydalar sağlayacak özel sektör sermayesinin devreye alınmasına yardımcı olarak bu yolculuğu desteklemekten gurur duyuyor,” dedi. 

Pandey ise "Türkiye, iklim finansmanının neden tek bir araç ya da tek bir rakamla sınırlı olmadığını gösteriyor. Önemli olan, kısıtlamanın bulunduğu alana uygun aracı bulmaktır. Asya Altyapı Yatırım Bankası, devlet kredileri, yerli bankalar ve leasing şirketleri aracılığıyla yeniden kredi verme, özel sektör projelerine ve şirketlere doğrudan finansman sağlama ve Türk yeşil ve sürdürülebilir tahvillerine yatırım yapma gibi çeşitli araçları devreye sokmuştur; bu çeşitlilik, Türkiye’nin güçlü kamu kurumları, köklü finans sektörü ve dinamik özel sektörü sayesinde mümkün oldu" diye konuştu. 

Uygulamaya yönelik ortaklıklar

Politika Diyaloğunun açılışında ayrıca Hazine ve Maliye Bakanlığı, Dünya Bankası, Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası (TKYB) ve Türkiye Sınai Kalkınma Bankası (TSKB) arasındaki finansman anlaşmalarının imzalandığı Ortaklık Protokolleri İmza Töreni düzenlendi.

Etkinlikte ayrıca T.C Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Birleşmiş Milletler Türkiye, iklim ve kalkınma finansmanı alanında stratejik ortaklık öngören bir Niyet Beyanı da imzaladı. Beyan altı alanı kapsıyor: bilgi ve kanıt; politika diyalogları ve önerileri; iklim finansmanı koordinasyonu ve ortaklıklar; proje hazırlama ve sermayenin harekete geçirilmesi; yenilikçi finansman ve pilot uygulamalar; stratejik savunuculuk ve COP31 mirası.

Diyalogdan somut önerilere

Politika diyaloğunda altı paralel tematik oturumda politika yapıcılar ve uygulayıcılar; finansal düzenlemeler ve taksonomi, yeşil finansman araçları, finansmana hazır proje portföyleri, harmanlanmış finansman ve risk paylaşım araçları, özel sektör sermayesinin harekete geçirilmesi ile sürdürülebilirlik raporlaması, güvence ve güvenilir iklim verilerini ele aldı.

Oturum sonuçlarının katılımcılara sunulduğu bölümde; politika ve mevzuat uyumunun güçlendirilmesi, güvenilir yeşil finansman araçlarının yaygınlaştırılması, proje hazırlama süreçlerinin iyileştirilmesi, yatırım risklerinin azaltılması ve sağlıklı iklim finansmanı kararları için gereken veri ve güvence altyapısının güçlendirilmesine yönelik fırsatlar öne çıktı.

Diyalog sonucunda ortaya çıkan öneriler kısa bir raporda derlenecek ve COP31 Başkanlığı, Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Ofisi, uluslararası finans kuruluşları ve çok taraflı kalkınma bankalarıyla paylaşılacak. Önerilerin, Türkiye’nin iklim finansmanı ekosistemini güçlendirmeye yönelik çalışmalara yön vermesi ve COP31 iklim finansmanı müzakereleri ile Küresel İklim Eylemi Gündemi’ne katkıda bulunması bekleniyor.