Parlamenterler İstanbul'da BM'nin desteklediği mülteci merkezini ziyaret etti, insani müdahalede yerel ortaklıklar öne çıktı

İstanbul’da düzenlenen Parlamentolar Arası Birlik 152. Genel Kurulu (PAB 152) kapsamında, dünyanın farklı ülkelerinden parlamenterler, Birleşmiş Milletler kuruluşları ile yerel ortakların Türkiye’de mültecilere ve ev sahibi topluluklara nasıl hizmet sunduğunu yerinde gözlemlemek üzere bir saha ziyaretine katıldı.

Ziyaret, İstanbul’un Sultanbeyli ilçesinde bulunan ve BM Mülteci Örgütü (UNHCR) iş birliğiyle faaliyet gösteren Mülteciler ve Sığınmacılar Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği (MSYDD) Toplum Merkezi’nde gerçekleştirildi.

Heyette, BM Türkiye Mukim Koordinatörü Babatunde Ahonsi, IPU Sekretaryası ile sağlık, insan hakları, uluslararası insani hukuk ve BM işleri komitelerinin temsilcileri, farklı ülkelerden parlamenterler ve PAB152’ye katılan BM kuruluşlarının temsilcileri yer aldı.

Ziyaret, İstanbul’un yüksek sayıda mülteciye ev sahipliği yapan ilçelerinden birinde, entegre ve toplum temelli hizmetlerin sahada nasıl sunulduğuna dair ilk elden bir gözlem imkânı sundu. Yaklaşık 379 bin nüfusa sahip Sultanbeyli’de, yaklaşık 19 bin geçici koruma altındaki Suriyeli yaşamakta olup, ilçe Türkiye’nin mülteci müdahalesinde önemli bir konumda bulunuyor.

2014 yılında belediyenin öncülüğünde kurulan MSYDD, hem mültecilere hem de ev sahibi topluluklara destek sunan merkezi bir aktör durumunda. Toplum Merkezi aracılığıyla koruma, eğitim, geçim kaynakları, temel ihtiyaçlar ve sosyal uyum alanlarında geniş kapsamlı hizmetler sunuluyor.

Mart 2026 itibarıyla merkez, büyük çoğunluğu Halep, Şam ve İdlib kökenli geçici koruma altındaki Suriyeliler olmak üzere 17 binden fazla faydalanıcıya ulaşmış durumda. Hizmetler, farklı ihtiyaçlara yanıt verecek şekilde tasarlanırken, faydalanıcılar arasında kadın ve erkek dağılımı neredeyse eşit düzeyde seyrediyor.

UNHCR İstanbul Saha Ofisi, 2017 yılından bu yana MSYDD ve belediye ile yakın iş birliği içinde çalışarak koruma hizmetlerine erişimi güçlendiriyor. UNHCR desteğiyle merkez, toplumsal cinsiyete dayalı şiddet mağdurları ve risk altındaki çocuklar da dâhil olmak üzere özel ihtiyaç sahibi bireylere danışmanlık, vaka yönetimi ve yönlendirme hizmetleri sunuyor.

Merkez ayrıca ruh sağlığı ve psikososyal destek hizmetlerine erişimi kolaylaştırıyor; ayni ve nakdi yardımların sağlanmasına katkıda bulunuyor. Bilgilendirme oturumları ve odak grup toplantıları gibi toplum temelli faaliyetler aracılığıyla hem mültecilerin hem de ev sahibi toplulukların hakları ve mevcut hizmetler hakkında bilgi sahibi olmaları sağlanıyor. 

Ziyaret sırasında konuşan BM yetkilileri, etkili ve kapsayıcı müdahalelerin hayata geçirilmesinde yerel ortaklıkların önemine dikkat çekti. Sultanbeyli modeli, belediyeler, sivil toplum kuruluşları ve uluslararası kuruluşların birlikte çalışarak bütüncül destek sunabileceği ve sosyal uyumu güçlendirebileceği bir örnek olarak öne çıkıyor.

Ziyaret, politika yapım süreçlerinin sahadaki uygulamalarla beslenmesinin kritik rolünü bir kez daha ortaya koyarken, parlamenterlere küresel taahhütlerin yerelde nasıl somut etkiye dönüştüğüne dair somut bir anlayış kazandırdı. Ziyarete katılan parlamenterler, Türkiye’nin mülteci yönetim sistemine, özellikle belediyeler, toplum kuruluşları ve UNHCR arasındaki etkili üçlü iş birliği sayesinde mültecilere ve ev sahibi topluluklara sunulan hizmetlere ilişkin memnuniyetlerini oy birliğiyle ifade ettiler.