Dijital şiddet kadınların siyasette kalma sürelerini etkiliyor

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu (KEFEK), Birleşik Krallık Ankara Büyükelçiliği ve Birleşmiş Milletler Kadın Birimi (BM Kadın Birimi) Türkiye iş birliğiyle, kadınlara yönelik teknoloji aracılığıyla şiddete karşı ortak mücadeleyi güçlendirmek üzere, Nevşehir’de bir araya geldi.

28-29 Mart 2026 tarihlerinde Nevşehir’de düzenlenen “Kadınların Siyasete ve Karar Alma Süreçlerine Katılımının Güçlenmesi Bilgi Paylaşım Toplantısı”, başta kadın siyasetçiler olmak üzere, kadınlara ve kız çocuklarına yönelik teknoloji aracılığıyla şiddetin önlenmesine ve bu alanda hesap verebilirliğin güçlendirilmesine odaklandı.

Nevşehir’de bir araya gelen milletvekilleri, BM Kadın Birimi Genel Merkezi ve Birleşik Krallık’tan çevirimiçi olarak katılan uluslararası konuklar ve ulusal uzmanların sunumları eşliğinde, dijital çağda kadınların siyasi katılımının önündeki yeni engelleri ve bu engelleri aşmak için atılması gereken adımları ele aldı.

Toplantının açılışında söz alan Nevşehir Milletvekili Emre Çalışkan, KEFEK Başkanı Çiğdem Erdoğan ve Nevşehir Valisi Ali Fidan, kadınların Türkiye coğrafyasındaki iktisadi, kültürel ve sosyal hayattaki rolüne dikkat çekerek toplantının Nevşehir’de gerçekleşmesinin sembolik değerini vurguladı.

KEFEK Başkanı Çiğdem Erdoğan ise açılış konuşmalarında, dijital şiddetin özellikle genç kadınların siyasete katılımının önünde bir engel oluşturduğunu belirterek, bunun yanısıra kadınların siyasette kalma sürelerini de olumsuz anlamda etkilediğini vurguladı. “Siyasette kadınlara yönelik şiddet, çoğu zaman görünür olanın ötesinde, çok katmanlı bir baskı biçimi olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu şiddet, fiziksel tehditlerden çok daha sık biçimde, dil üzerinden, temsil üzerinden ve itibar üzerinden kurulmaktadır. Kadın siyasetçiler, sistematik itibarsızlaştırma, hedef gösterme, dijital taciz ve psikolojik yıldırma pratikleriyle karşı karşıya kalmaktadır,” ifadelerini kullanan Erdoğan, KEFEK olarak kadınların hem fiziksel hem de dijital dünyada hiçbir korku duymadan var olabildiği, seslerinin hedef haline getirilmediği bir Türkiye ve dünya için çalışmaya devam edeceklerini vurguladı. Erdoğan, KADES uygulaması ve elektronik kelepçe uygulaması gibi araçların kadınların korunmasındaki başarılarına dikkat çekerken, teknoloji aracılığıyla şiddetle mücadelede yeni yasal düzenlemelere ihtiyaç duyulduğunun altını çizdi.

Açılış konuşmaları, Nevşehir Valisi Ali Fidan’ın toplantıya ev sahipliği yapmaktan duyduğu memnuniyeti dile getirdiği ve kadınların siyasete katılımının güçlendirilmesinin yerel kalkınma açısından da büyük önem taşıdığını belirttiği konuşmasıyla son buldu.

Toplantının ilk oturumunda, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Uzmanı Onur Dinçer, “Eşitlik ve Yapay Zekâ hakkında Tavsiye Kararı” ve “Teknoloji Aracılığıyla Kadınlara ve Kız Çocuklarına Yönelik Şiddet Konusunda Hesap Verebilirliğe İlişkin Tavsiye Kararı”’nı sundu.

İkinci oturumda, Birleşik Krallık Dışişleri, Milletler Topluluğu ve Kalkınma Bakanlığı’nda, Kadina Yonelik Siddeti Engelleme ve Global Ortakliklar Bolumunde Kidemli Uzman Rachel Grant, çevrim içi ortamda yaptığı sunumunda, Aralık 2025’te yayınlanan “Birleşik Krallık Kadın ve Kız Çocukları Stratejisi”ne ve Birleşik Krallık’ın kadınlara ve kız çocuklarına yönelik şiddetle mücade etme kararlılığına değinerek, Bireşik Krallık deneyimlerini aktardı ve uluslararası iş birliğinin önemine vurgu yaptı.

Sunum sonrasında, sosyal medya platformlarının zararlı içeriklere karşı anlık blokaj uygulamaları, teknoloji şirketlerinin hesap verebilirliği ve özellikle kadın siyasetçilerin çevrim içi ortamda yaşadığı şiddetin boyutu ele alındı.

BM Kadın Birimi’nden mevzuat için model çerçeve

BM Kadın Birimi Genel Merkezi, Kadınlara ve Kız Çocuklara Yönelik Şiddetin Sona Erdirilmesi Birimi, Politika Uzmanı Caroline Meenagh, teknoloji aracılığıyla kadınlara yönelik şiddetle ilgili mevzuat için geliştirilen Model Çerçeve’yi sundu. Mutabık kalınmış küresel norm ve standartlara dayanan bu çerçeve, farklı ülkelerin ulusal hukuk sistemlerine uyarlanabilecek ortak ilke ve standartlar sunarak yasama organlarına rehberlik etmeyi amaçlıyor.

Taslak etik ilkeler

Toplantının ikinci günü, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Felsefesi ve Sosyolojisi Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Gülriz Uygur’un, teknoloji aracılığıyla kadınlara yönelik şiddetin önlenmesi konusunda taslak etik ilkeleri ele aldığı sunumuyla açıldı.

Tartışmalar sırasında milletvekilleri, yapay zekânın etik kullanımı, UNESCO’nun 2021 etik ilkeleri, kurumlar arası koordinasyonun önemi ve şiddeti engellemede iyi uygulama örneklerinin paylaşılması konularında görüşlerini paylaştı.

İki gün süren toplantı boyunca milletvekilleri, teknoloji aracılığıyla kadınlara yönelik şiddete karşı partiler üstü bir yaklaşımla yasal düzenleme yapılması gerektiği konusunda mutabakata vardı. Toplantıda ayrıca dijital alanda işlenen suçların öncelenmesi, lekelenmeme hakkı, dezenformasyonla mücadele, teknoloji şirketlerinin sorumluluğu ve mağdurlar için hızlı hukuki müdahale mekanizmalarının oluşturulması gibi konularda somut öneriler geliştirildi.

“KEFEK olarak bu konuda bir tavsiye notu oluşturacak, partiler üstü bir yaklaşımla yasal düzenleme hazırlıklarını başlatacağız. Farklı ülkelere rol model olabiliriz. Nevşehir’de kurduğumuz her cümle, dijital dünyada hiçbir kadının sesinin kısılmadığı bir geleceğe giden yolda yakılmış bir meşaledir.”

— Çiğdem Erdoğan, KEFEK Başkanı

BM Kadın Birimi olarak, Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Ortadan Kaldırılmasına İlişkin Sözleşme (CEDAW) ve Pekin Eylem Platformu da dahil olmak üzere uluslararası norm ve standartları teşvik etmeye devam edeceğiz.

--------------------------------------------------------------------------------

BM Kadın Birimi Hakkında

BM Kadın Birimi, toplumsal cinsiyet eşitliği ve kadınların güçlenmesi alanında faaliyet gösteren bir bm kuruluşudur. Kadınlar ve kız çocukları için küresel bir şampiyon olan BM Kadın Birimi, dünya çapında kadınların ve kız çocuklarının ihtiyaçlarının karşılanmasındaki ilerlemeye ivme kazandırmak amacıyla kurulmuştur. BM Kadın Birimi, BM Üye Devletlerini toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlamaya yönelik küresel standartların belirlenmesinde desteklemektedir. Ayrıca bu standartların uygulanması ve dünya çapında kadınların ve kız çocuklarının bunlardan yararlanabilmesi için gerekli yasaları, politikaları, programları ve hizmetleri tasarlamak amacıyla hükümetlerle ve sivil toplumla birlikte çalışmaktadır.

TBMM KEFEK Hakkında

Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu (KEFEK), Türkiye'de kadın erkek fırsat eşitliğinin sağlanması ve cinsiyete dayalı ayrımcılıkla mücadele etme amacına parlamento zemininde katkı sunmak üzere 2009 yılında 5840 sayılı Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu Kanunu ile kurulmuştur. KEFEK, mezkûr Kanunda belirtilen yetkileri çerçevesinde yasama faaliyetleri yanında denetim fonksiyonu da icra etmektedir. Bu kapsamda Komisyon, TBMM Başkanlığı tarafından kendisine havale edilen kanun teklifleri ile olağanüstü hal sırasında çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerini görüşmenin yanı sıra kadın erkek eşitliğinin ihlaline ve cinsiyete dayalı ayrımcılığa dair iddialar ile ilgili başvuruları incelemektedir. Diğer taraftan Komisyon; bünyesinde kurulan alt komisyonlar marifetiyle ihtisas alanındaki konularda raporlar hazırlamakta, ulusal ve uluslararası kuruluşlarla birlikte çeşitli proje ve etkinliklere imza atmaktadır.

Birleşik Krallık Ankara Büyükelçiliği

Ankara’daki Birleşik Krallık Büyükelçiliği ve İstanbul’daki Başkonsolosluğun da dahil olduğu Birleşik Krallık Diplomatik Misyonu,  Birleşik Krallık ve Türkiye arasındaki ilişkileri devam ettirmek ve geliştirmek için çalışmaktadır. 

Daha fazla bilgi için:

BM Kadın Birimi Türkiye

inforturkiye@unwomen.org