BM Genel Sekreteri, Yeni Yıl mesajında Dünya Liderlerine “Önceliklerinizi Doğru Belirleyin” çağrısı yaptı

Dünya, art arda gelen krizlerin gölgesinde 2026 yılına girerken, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres, sert ama umut taşıyan bir yeni yıl mesajı yayımladı. Guterres, küresel liderleri yıkıma değil; kalkınmaya, barışa ve insanlara yatırım yapmaya çağırdı.

“Dünya bir yol ayrımında,” diyen Guterres, çatışmaların, iklim çöküşünün ve uluslararası hukukun sistematik ihlallerinin dünya genelinde liderliğe duyulan güveni aşındırdığı uyarısında bulundu.

Guterres, “Her yerde insanlar soruyor: Liderler gerçekten dinliyor mu? Harekete geçmeye hazırlar mı?” diye konuştu.

Genel Sekreter, küresel ölçekte yaşanan insani acıların boyutuna dikkat çekerek, bugün insanlığın dörtte birinden fazlasının çatışmalardan etkilenen bölgelerde yaşadığını belirtti. Dünya genelinde 200 milyondan fazla insan insani yardıma ihtiyaç duyarken, yaklaşık 120 milyon kişi savaş, krizler, afetler ya da zulüm nedeniyle zorla yerinden edildi.

Bu tablo karşısında Guterres, küresel önceliklerdeki derin dengesizliğe işaret etti.

“Çalkantılı bir yılı geride bırakırken, bir gerçek kelimelerden daha yüksek sesle konuşuyor: Küresel askeri harcamalar 2,7 trilyon dolara yükseldi,” diyen Guterres, bu rakamın bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 10’luk bir artış anlamına geldiğini söyledi.

Bu tutarın, küresel kalkınma yardımlarının toplamının 13 katına ve Afrika kıtasının tamamının gayri safi yurtiçi hasılasına eşdeğer olduğunu vurguladı. Mevcut eğilimler sürerse, askeri harcamaların 2035 yılına kadar 6,6 trilyon dolara ulaşabileceğini; buna karşın insani ihtiyaçların artmaya devam ettiğini ifade etti.

Umuda giden bir yol

Karanlık tabloya rağmen Genel Sekreter, çözümlerin ulaşılabilir olduğunun altını çizdi.

Eylül 2025’te yayımlanan İhtiyacımız Olan Güvenlik: Sürdürülebilir ve Barışçıl Bir Gelecek İçin Askeri Harcamaların Yeniden Dengelenmesi başlıklı raporu hatırlatan Guterres, askeri harcamalarda yapılacak görece küçük değişikliklerin dönüştürücü sonuçlar doğurabileceğini belirtti.

Rapora göre, mevcut askeri harcamaların yüzde 4’ünden daha azı 2030 yılına kadar dünya genelinde açlığı sona erdirebilirken, yüzde 10’dan biraz fazlası tüm çocukların aşılanmasını mümkün kılabilir. Harcamaların yüzde 15’inin yeniden yönlendirilmesi ise gelişmekte olan ülkelerde iklim uyumunun yıllık maliyetini fazlasıyla karşılayabilir.

Guterres, “Dünyanın, yaşamları iyileştirmek, gezegeni iyileştirmek ve barış ve adalet dolu bir gelecek sağlamak için gerekli kaynaklara sahip olduğu açık” ifadelerini kullandı. 

Harekete geçme çağrısı

Yeni yıla girerken dünya liderlerine doğrudan seslenen Genel Sekreter, şu çağrıyı yaptı:

“Bu yeni yılda, önceliklerimizi doğru belirlemeye karar verelim. Daha güvenli bir dünya, yoksullukla mücadeleye daha fazla, savaşlara daha az yatırım yaparak başlar. Barış hakim olmalı.”

Dünyanın her yerindeki insanlara da seslenen Guterres, “Üzerinize düşeni yapın. Geleceğimiz, toplu olarak harekete geçme cesaretimize bağlı” dedi.

BM Genel Sekreteri sözlerini şu çağrıyla tamamladı:
“2026 yılında, tüm liderlere sesleniyorum: Ciddi olun. Acıdan ziyade insanları ve gezegeni seçin. Adalet için, insanlık için, barış için birlikte ayağa kalkalım.”