Gençlik, Barış ve Güvenlik Gündeminde 10 Yıllık İlerleme

Birleşmiş Milletler (BM), gençlerin karar alma süreçlerine katılımını destekleme konusunda uzun süredir öncü bir rol üstleniyor. Son on yılda, gençlik, barış ve güvenlik alanında kabul edilen bir Güvenlik Konseyi kararının ardından önemli ilerlemeler kaydedildi. Bu karar, gençlerin seslerinin yalnızca duyulmasını değil, aynı zamanda barış planları ve politikalara somut biçimde yansıtılmasını sağladı.

2021 yılında Taliban’ın Afganistan’da kontrolü ele geçirmesinin ardından, Nila Ibrahimi ve ailesi ülkeden kaçmak zorunda kaldı. Henüz 13 yaşındayken, Afgan kızlarının 12 yaşından sonra kamuoyunda şarkı söylemesini yasaklayan bir hükümet kararına karşı başlattığı ve kısa sürede viral olan bir kampanyaya liderlik eden Ibrahimi, bu yasağın kaldırılmasında etkili olmuştu. Uzun yıllardır hak savunuculuğu yapan Ibrahimi, yeni rejim altında hedef alınabileceğini biliyordu.

Bir süre saklanmak zorunda kaldıktan sonra Kanada’ya yerleşen Ibrahimi, aktivizmi geride bırakmadı. Yeni yaşamında, Afganistan içinde ve diasporadaki kız çocuklarının deneyimlerini belgelemeyi amaçlayan HerStory (Onun Hikayesi) adlı bir oluşum kurdu.

“Okula gitmesi yasaklanan kızların hikâyelerini anlatmak için elimden geleni yapıyorum,” diyen Ibrahimi, “Ben mezun olabildim ama arkadaşlarım hâlâ dokuzuncu sınıfta kalmış durumda. Bu çok duygusal bir çalışma ama eğer bir kişiyi bile harekete geçirebiliyorsam, yeterli olduğunu düşünüyorum" diye ekliyor. 

Barışın Aktif Ortakları

Ibrahimi, bu sözleri, 15 Aralık’ta Güvenlik Konseyi’nin gençlik, barış ve güvenlik gündemini resmen tanıyan 2250 sayılı kararının onuncu yıl dönümü vesilesiyle düzenlenen etkinlikte BM Haber’e verdiği demeçte dile getirdi.

Dünya nüfusunun yaklaşık yarısı 30 yaşın altında. Bu da gençleri ortak geleceğimizde en büyük paya sahip kuşak hâline getiriyor. Buna rağmen gençler, en zorlu küresel sorunlara çözüm üretilen alanların dışında bırakılabiliyor.

2250 sayılı kararın kabulünden bu yana BM, kararın hayata geçirilmesine yönelik çok sayıda girişimi destekledi. Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Gambiya ve Honduras, Gençlik, Barış ve Güvenlik (YPS) alanında ulusal ve yerel eylem planları geliştirdi. Afrika Birliği, YPS konusunda kıta çapındaki ilk diyaloğu düzenleyerek Bujumbura Bildirgesi’ni kabul etti. Afrika, Orta Doğu, Asya ve Avrupa’dan 11 ülke ise bugüne kadar 2250 sayılı kararla uyumlu YPS eylem planlarını yürürlüğe koydu.

Taliban yönetimi altındaki Afganistan bu ülkeler arasında yer almıyor. Ancak Ibrahimi, zaman zaman kendini yalnız hissetse de kadın hakları mücadelesini sürdürme konusunda kararlılığını koruyor.

“Konferansta beni en çok etkileyen şeylerden biri, normalde tanışma ve ülkelerinde gençleri güçlendirmek için hangi stratejileri uyguladıklarını öğrenme fırsatım olmayacak insanlarla aynı odada olmaktı,” diyor. “Bu ortamda bulunmak, yalnızca kendi hikâyemi anlatmak ve Afgan kadınlarının sesini duyurmak için değil, başkalarından öğrenmek için de büyük bir ayrıcalık ve fırsattı.”

Barış İçin Şimdi Harekete Geç

15 Aralık’taki etkinlikler, Ibrahimi’nin yanı sıra diğer genç liderler ile üst düzey BM yetkilileri, diplomatlar ve akademisyenlerin katıldığı bir Barış Çemberi ile sona erdi. Barış Çemberleri, BM’nin imza girişimlerinden biri olan Act Now (Harekete Geç) kampanyası kapsamında ortaya çıktı. Bu çemberler; eğitimden toplumsal cinsiyet eşitliğine, iklimden teknolojiye kadar barışla bağlantılı pek çok konuda yürütülen, gayriresmî diyaloglar olarak düzenleniyor. Katılımcıların en az yarısının 30 yaşın altında olması şartı aranıyor ve özellikle BM platformlarında genellikle yer bulamayan gençlere öncelik veriliyor.

Barış İçin Harekete Geç kampanyası Eylül 2026’ya kadar sürecek. Barış Çemberlerinde yapılan tartışmalar; BM Genel Sekreteri’nin gençlerin barışa katkılarına ilişkin bağımsız çalışması ve Küresel Gençlik Barış Manifestosu da dâhil olmak üzere çeşitli BM girişimlerine doğrudan katkı sağlayacak.

Barış Çemberlerinin nasıl kurulacağına ilişkin ayrıntılı bilgilere buradan ulaşılabiliyor.